In de gouden maand wil iedereen nog wel

Veel mensen maken goede voornemens: stoppen met roken en afvallen. Massaal probeert iedereen het, met hulp van zorgverzekeraars. Maar meestal mislukt het.

Voor de deur van Beauty & Afslankstudio Velserbroek stond gisteren een rij. De bezoekers wilden allemaal Prodimed: flesjes, repen en doosjes eiwitrijk dieetspul. Sportcoryfee Erica Terpstra zou er 45 kilo van zijn afgevallen. „Ze kopen Prodimed als gekken”, vertelt eigenaresse Annette Kortenkaas via de telefoon.

Miljoenen mensen hebben zich rond de jaarwisseling voorgenomen hun leven te beteren. Meestal heeft het te maken met gezondheid: minder stress, stoppen met roken, matiger drinken, meer bewegen en vooral: afslanken. Iedereen denkt elk jaar weer dat het dit keer wél lukt de goede voornemens te realiseren. Beauty & Afslankstudio Velserbroek is de komende twee weken volgeboekt voor de Starvac UX 100 Ultrasound, een soort zonnebank waar ultrageluid je vet moeiteloos uit je lichaam zou stralen.

In januari heeft deze afslankstudio elk jaar 50 procent meer klanten dan in de rest van het jaar, zegt Kortenkaas. „Mijn klanten komen niet omdat ze vinden dat ze ongezond leven, maar willen af van hun dikke bierbuiken, rolladedijen en flubberbillen. Uiterlijk is voor 90 procent van de mensen de belangrijkste reden om af te slanken.”

Ook voor sportscholen is januari een gouden maand. „We sluiten twee à drie keer zoveel meer abonnementen af dan in andere maanden”, zegt Susan van der Borgt, assistent-manager van sportcentrum Living Well in Gouda. Naast haar doen twaalf bezoekers buikspieroefeningen. Verderop tillen sporters gewichten en op de eerste verdieping loopt een grote groep bezwete vrouwen, moe maar tevreden na een half uur spinning.

Maar ook hier ebben de goede voornemens snel weg. „Na een maand zie je het al minder worden”, zegt Van der Borgt. Van twee keer per week naar één keer per week en daarna steeds grotere tussenpozen. Om de klanten vast te houden, belt Living Well als ze een maand wegblijven. Dan kunnen ze een personal coach krijgen, die elke week een motivatiegesprekje houdt en even het gewicht meet. Dat helpt vaak. Desondanks sport aan het einde van het jaar nog net de helft van de januari-inschrijvers bij Living Well. Van der Borgt: „Ze zeggen dat ze het te druk hebben.”

Optimistische kopers van dieetproducten haken ook snel teleurgesteld af. „Geen enkel dieet met extreem weinig calorieën werkt”, meent Frans Kok, hoogleraar voeding en gezondheid aan de Wageningen Universiteit. De grote fout is dat mensen altijd heel snel kilo’s kwijt willen raken. „Dan gaat het lichaam na twee of drie maanden protesteren. En iedereen valt terug naar het oude gewicht of meer. Dat is het jojo-effect.” Het beste is volgens hem: iets minder eten en iets meer bewegen. Uiteindelijk raak je een kilo kwijt, en dat blijft zo. Kok: „Het blijft raar dat iedereen zichzelf aan het begin van het jaar weer belooft snel eventjes flink af te vallen.”

Dezer dagen is het extra druk bij antirookorganisatie Stivoro. Ongewoon veel mensen benaderen Stivoro voor telefonische coaching of groepstrainingen om van het roken af te komen. Sinds 1 januari kan iedereen op kosten van zijn zorgverzekeraar zijn nicotineverslaving aanpakken. Wie een speciaal programma ‘Stoppen met roken’ volgt, krijgt voor het eerst nicotinevervangers en medicijnen vergoed.

Directeur Lies van Gennip van Stivoro voorziet grote belangstelling. Vorige maand begon Stivoro een campagne om de 3,7 miljoen rokers te vertellen dat ze de kosten van hulpprogramma’s en medicijnen vergoed krijgen. Misschien dat daarom het aantal aanmeldingen voor telecoaching verdubbelde. De animo voor groepstrainingen is drie keer zo groot.

Maar ook rokers slagen er bijna nooit in hun voornemens te realiseren. Slechts 5 procent houdt het vol. Rokers die aan speciale programma meedoen, scoren hoger: 15 à 20 procent.

Het zijn ook ‘topdagen’ voor Brijder Verslavingszorg, een instelling die mensen uit Noord- en Zuid-Holland van drugs en alcohol helpt af te komen. Medewerker e-health Mariët Hamer krijgt aan het begin van elk jaar veel extra vragen van mensen die willen stoppen met drank, drugs of sigaretten. Hamer geeft digitaal advies. Zo spreekt ze jongeren die een slecht kerstrapport hadden en dat aan het blowen wijten. Of mensen die een black-out kregen door te veel drank. Ze willen 2011 met een schone lei beginnen.

Voor drugs- en alcoholverslaafden is het ook moeilijk een nieuwe start te maken: 70 procent van de verslaafden die hulp zoekt, was al eens eerder in behandeling.