DNA van dader kan haarkleur verraden

Forensisch onderzoek bij het oplossen van misdaad krijgt een nieuwe dimensie nu Poolse en Nederlandse onderzoekers rapporteren dat de haarkleur van daders op een betrouwbare manier kan worden achterhaald aan de hand van achtergebleven DNA-sporen. Op basis van negentien genetische kenmerken in elf verschillende genen kunnen de onderzoekers met circa 90 procent zekerheid vaststellen of iemand rood of zwart haar heeft, schrijven zij in een online-artikel in het vakblad Human Genetics.

Een blonde en een bruine haardos is wat lastiger te bepalen, waarschijnlijk omdat sommige mensen als kind blond haar hebben, maar later bruin. „Maar nog altijd is de uitkomst behoorlijk accuraat”, zegt onderzoeksleider Manfred Kayser, hoogleraar aan het Erasmus Medisch Centrum.

„Nu kan een dader alleen met DNA worden geïdentificeerd als het DNA-profiel van een verdachte overeenkomt met het DNA-profiel van een monster dat is aangetroffen op de plaats-delict”, zegt Kayser. „In opdracht van het Nederlands Forensisch Instituut werken we nu aan genetische tests die kunnen helpen om onbekende daders te vinden.”

De onderzoekers onderzochten het DNA van 385 mensen uit het zuiden van Polen, die werden ingedeeld in zeven categorieën haarkleur. Vervolgens identificeerden ze 45 genetische merkpunten in het DNA van deze vrijwilligers en correleerden die met hun haarkleur. Uiteindelijk bleek minder dan de helft van de genetische merkpunten voldoende voor een betrouwbare test. „Door het aantal merkpunten beperkt te houden, zou de analyse in één test gedaan kunnen worden”, aldus Kayser.

Nu moet de genetische haarkleurtest nog gevalideerd worden aan de hand van DNA van personen wier haarkleur niet al bekend is. Eerder ontwikkelden de onderzoekers al een betrouwbare methode om aan de hand van DNA de oogkleur van daders te voorspellen. De forensische validatie daarvan is al gedaan.

Een genetische test om de geografische herkomst van een dader te voorspellen, is volgens Kayser ook mogelijk, bijvoorbeeld van welk continent iemand afkomstig is. De afkomst op land- of streekniveau voorspellen, is volgens de geneticus veel complexer. Voor een betrouwbare uitkomst zijn dan „honderdduizenden genetische merkpunten nodig”.