Barrière moet migranten uit Turkije weren

De Griekse regering wil een barrière bouwen om migranten buiten te houden die vanuit Turkije toestromen. Maar er is veel kritiek op het plan.

De Turken weten officieel van niets, maar de Griekse regering is vast van plan om de grens met de oosterburen hermetisch te dichten met een manshoge barrière. Het doel van de 12,5 kilometer lange afrastering op de grens tussen de twee landen: het stoppen van de almaar aanzwellende stroom migranten die vanuit Turkije de Europese Unie binnenkomt.

De meeste Turkse kranten schrijven over „een muur” en roepen daarmee vergelijkingen op met de barrières die Israël nu scheiden van de Palestijnen.

De Griekse minister voor Burgerbescherming Christos Papoutsis had het gisteren op een persconferentie over een hek zoals op de grens tussen de Verenigde Staten en Mexico.

De afscheiding zou alleen het meest noordelijke deel van de 206 kilometer lange landsgrens dichten die langs de rivier de Evros loopt en waar in de afgelopen twaalf maanden ruim 100.000 migranten overstaken. „Griekenland kan het niet meer aan”, legde de minister uit.

Details over de bouw of de precieze afmetingen van het hek ontbreken nog, maar de Griekse regering ligt al zwaar onder vuur. De linkse krant Avgi spreekt over „de muur van schaamte”. De Communistische Partij betitelt het plan als „racistisch, inhumaan en niet effectief”. Een woordvoerder van de Europese Commissie noemde muren en hekken „kortetermijnoplossingen die het probleem van illegale immigratie niet structureel oplossen”. Een woordvoerder van de Turkse regering reageert meer gelaten. „We wachten nog op informatie van de Grieken, maar ieder land heeft het recht om zijn territorium te beschermen.”

De Turks-Griekse grens zou nu de oversteekplaats zijn voor negen op de tien migranten die illegaal naar Europa reizen. De bewaking van de grens tussen Turkije en Griekenland werd in oktober versterkt met 200 extra agenten van het Europese grensagentschap Frontex. De extra mankracht maakte volgens Frontex verschil: het aantal arrestaties langs de grens daalde van 250 naar 140 per dag. Maar de aangekondigde komst van de grensversterking leidde in de maanden ervoor ook tot spitsverkeer bij de oversteekplaats. „Rond augustus en september gaven de smokkelaars volgens onze berichten korting voor de oversteek. Daarom stroomde Turkije ineens leeg”, vertelt een medewerker van een organisatie die migranten opvangt in Istanbul die anoniem wil blijven.

Turkije kreeg veel kritiek van Griekenland en Frontex omdat de Turken te weinig zouden doen om de migranten te stoppen. De Turkse woordvoerder verweert zich tegen die beschuldigingen. „Wij hebben sinds 2002 meer dan 260.000 immigranten aangehouden en 9.000 smokkelaars gearresteerd. We werken intensief samen met de Grieken en hebben vier keer per jaar overleg.”

Turkse mensenrechtenorganisaties waarschuwen voor de versterking van ‘Fort Europa’. „Dit is een mondiale trend om grenzen op deze manier te versterken”, zegt Oktay Durukan van de mensenrechtenorganisatie HYD. „Maar Turkije heeft niet de capaciteit om een grotere rol te spelen in Europa’s gevecht tegen de migranten. Dit zal leiden tot meer detenties van migranten op plekken die er niet voor zijn ingericht.”

Een mogelijke reden voor de gegroeide populariteit van Turkije onder migranten is het opheffen van de visumplicht met Arabische landen als Syrië, Jordanië en Libanon. Turkije zegt daarmee het nieuwe tijdperk te willen onderstrepen in de relatie tot de Arabische wereld. Maar die symbolische opening heeft plaats tegen de achtergrond van slepende conflicten in de regio. „De onveiligheid in Afghanistan en Irak is onveranderd”, zegt Durukan. „Maar voor bankroet Griekenland is het vooral een goede tijd om dramatisch te doen over de migranten in de hoop op meer steun uit Europa. Dit is allemaal politiek.”