Spaanse rokers voortaan geweerd uit het café

Het was de klassieke drie-eenheid op elke Spaanse toog of kroegtafel: een servethouder, een buisje cocktailprikkers met ernaast een asbak. Nu dit weekeinde een nieuw rookverbod van kracht is geworden, ontbreekt voortaan die laatste.

Rokers in het relatief tabakverslaafde Spanje kregen in de nacht van zaterdag op zondag een van de strengste anti-rookwetten van Europa opgelegd. Zo is het nu niet alleen verboden te roken in horecagelegenheden, maar ook in speeltuinen, in de nabije omgeving van ziekenhuizen en op luchthavens.

Eerdere pogingen van de regering om roken te verbieden, bleken tot nu toe weinig effectief. Een in 2006 ingevoerd rookverbod werd in verscheidene regio’s afgezwakt of niet gehandhaafd. In cafés en restaurants kleiner dan honderd vierkante meter bleef roken toegestaan. Grotere gelegenheden moesten een rookvrije ruimte inrichten. In de praktijk zaten rokers en niet-rokers echter zelden gescheiden.

De nieuwe wet laat veel minder ruimte voor interpretatie en de boetes zijn veel hoger. Uitbaters kunnen de politie bellen als een gast weigert zijn sigaret uit te maken. Klanten kunnen anoniem klagen als een gelegenheid de wet overtreedt.

Een kleine rondgang langs enkele cafés in de hoofdstad Madrid leerde de afgelopen dagen dat het verbod vooralsnog wordt nageleefd. Rokers begaven zich naar buiten om te roken. Soms onder gemopper of met cynische grappen, maar zonder echt amok te maken. Personeel en eigenaren stelden dat hun gasten zich bij het verbod neerleggen.

Horecaverenigingen hebben gewaarschuwd dat het rookverbod 350.000 banen op het spel zou zetten. Vooralsnog is het te vroeg om te bepalen of de sector daar gelijk in krijgt. Spanjaarden zijn zeer frequente kroegbezoekers. ’s Ochtends ontbijten ze er, rond het middaguur is het tijd voor een eerste biertje, na het werk wordt geborreld en voetbal gekeken.

Het lijkt moeilijk voorstelbaar dat het rookverbod deze traditie van buiten de deur leven en afspreken in gevaar zal brengen. De aanhoudende economische crisis vormt waarschijnlijk een grotere bedreiging. Zo meldde de horeca vorig jaar al teruglopende omzetten, terwijl de verkoop van bier en wijn in de supermarkt juist steeg.

Medici juichen het verbod juist van harte toe. Zij hopen dat het vooral jongeren zal aanmoedigen om het roken te laten. Op het ogenblik sterft er volgens hen gemiddeld elke tien minuten een Spanjaard aan de gevolgen van sigaretten of andere rookwaar, bijna 150 per dag, zo’n 55.000 per jaar.