Politieke klimaat in Rusland wordt harder

De veroordeling van de Russische oppositieleider Boris Nemtsov na een demonstratie is volgens critici politiek gemotiveerd.

Een Moskouse rechter heeft oppositieleider en voormalig vicepremier Boris Nemtsov gisteravond tot vijftien dagen gevangenisstraf veroordeeld. Hij zou bevelen van de politie niet hebben opgevolgd na afloop van een toegestane demonstratie in het centrum van Moskou op Oudejaarsavond. Behalve Nemtsov werden 68 andere oppositieactivisten gearresteerd. Onder hen bevinden zich de politici Ilja Jasjin en Konstantin Kosjakin, die ook gevangenisstraffen hebben gekregen.

Het is voor het eerst dat deelnemers aan een toegestane demonstratie zijn gearresteerd en veroordeeld. Hun veroordelingen lijken politiek gemotiveerd te zijn, omdat er geen aanleiding voor de arrestatie bestond. Gevreesd wordt dat dit een voorbode is van een nieuw, verhard politiek klimaat in Rusland, waar eind 2011 parlementsverkiezingen en begin 2012 presidentsverkiezingen worden gehouden.

Mensenrechtenactivist Lev Ponomarjov meent dat er een zorgwekkende politieke omslag heeft plaatsgevonden sinds donderdag de voormalige olietycoon Michail Chodorkovski tot veertien jaar gevangenisstraf is veroordeeld. Volgens sommigen is de veroordeling van Michail Chodorkovski door premier Poetin bevolen. Het zou een klap in het gezicht zijn van president Medvedev, die zich al drie jaar opwerpt als kampioen van de rechtsstaat.

Tijdens de protestbijeenkomst, die elke 31ste van de maand plaatsvindt op het Triomfplein ter eerbiediging van Grondwetsartikel 31 (Vrijheid van samenkomst), riep Nemtsov op tot het aftreden van premier Poetin en de vrijlating van Chodorkovski en diens zakenpartner Platon Lebedev. Van de Moskouse burgemeester Sobjanin mochten duizend betogers aan het protest deelnemen. Het demonstratieveld was door enkele duizenden politieagenten omsingeld.

Toen Nemtsov na afloop met zijn dochter naar zijn auto wilde lopen, werd hij aangehouden. Aanvankelijk dacht hij dat het een grap was en wenste hij de agenten een gelukkig Nieuwjaar.

De arrestatie van de oppositieleider werd zowel door de politie als door journalisten gefilmd. De rechter weigerde dit videomateriaal gisteren als bewijsmateriaal tot het proces toe te laten.

Tijdens de rechtszitting, gisteren, probeerde Nemtsov de rechter te wraken, omdat hij haar verdacht van politieke motieven. Maar zijn wrakingsverzoek werd niet in behandeling genomen.

Opvallend is dat de machtige politicus Anatoli Tsjoebais, in de jaren negentig net als Nemtsov minister en tegenwoordig directeur van Rosnano, het staatsconsortium voor nanotechnologie, het voor Nemtsov opneemt. Op zijn blog schreef hij gisteren dat Nemtsov deelnam aan een door de autoriteiten toegestane demonstratie en dat hij op grond daarvan niet gearresteerd had mogen worden. Hij wijst erop dat de rechter bewijsmateriaal niet heeft toegelaten dat Nemtsov vrijpleit van verzet tegen de politie. Tsjoebais vraagt zich af of er in Rusland wel een dialoog bestaat tussen de machthebbers en de samenleving.