Must-read voor langetermijninvesteerders

Bij een recent bezoek aan de Golfstaat Oman bleek de grootte van de resterende olievoorraden een heikel gespreksonderwerp. Amerikaanse rapporten stelden dat deze in 2020 wel uitgeput zouden zijn en de stroom oliedollars zou opdrogen. Maar daarvan wilde de onderminister van Economische Zaken, sheik Abdul Malik, desgevraagd niets weten. ,,Dankzij nieuwe technologieën kunnen we steeds meer olie ontsluiten.” Een Britse oud-adviseur van de sultan was het daarmee oneens. ,,Ze zijn bezig de laatste restjes eruit te persen.”

Voor beide zou 2030, Technology that will change the World, het lezen waard zijn. Daarin wordt diepgravend ingegaan op de mondiale, nu nog fossiele energiehuishouding die ooit zal omslaan naar alternatieve energiebronnen. Het boek legt uit dat de beschikbaarheid van olie maar één van veel factoren is, die de timing en het tempo van deze overgang bepalen. Ook de beschikbaarheid van alternatieve energiebronnen, zoals kern- en windenergie, en zelfs de psychologie van de oliespeculanten spelen in die omslag een rol.

De drie Nederlandse auteurs van 2030, twee wetenschappers en een wetenschapsjournalist, nemen in 2030 technologieën onder de loep die de mensheid zullen veranderen. Het gaat hierbij ook uitdrukkelijk om technologieën die zich zouden moeten aandienen om toekomstige problemen het hoofd te bieden.

Problemen, of ‘flessenhalzen’, zijn er nogal wat. Zo passeren behalve de energiekwestie, de mondiale voedselvoorziening, verstedelijking, communicatie, duurzame materialen, cryptografie, de aanpak van pandemieën en de betrouwbaarheid van de financiële markten de revue. De auteurs steken hierover hun licht op bij diverse deskundigen, zoals de Amerikaan J. Craig Venter over DNA, de Nederlandse emeritus hoogleraar elektrische energiesystemen Jan Blom en de voormalige VN-wapeninspecteur Hans Blix. Je moet tegen bètajargon kunnen, maar 2030 is verplichte kost voor langetermijninvesteerders.

Door de breedte van deze onderwerpen en hun complexiteit ligt oppervlakkigheid op de loer, maar juist de helikopterblik geeft interessante inzichten. Uit analyse van decennia beurskoersen blijkt bijvoorbeeld dat deze zich hoegenaamd niets aantrekken van bedrijfsnieuws – ga daar eens aan staan, RTL-Z en Financial Times. Het kuddegedrag van handelaren blijkt zwaarder te wegen.

De complexiteit van deze problematiek hoeft niet af te schrikken. Op het oog chaotische processen resulteren bijvoorbeeld soms in verrassend simpele resultanten. Kijk maar naar de notoir complexe dynamiek van de meteorologie, stelt een geïnterviewde in 2030. Daaraan is de theorie ontleend over de slag van een vlindervleugel in de Himalaya die een orkaan in het Caraïbisch gebied kan veroorzaken. Maar in India heeft al die complexiteit maar twee mogelijke uitkomsten: wel moesson, of geen moesson. Snap je beter met behulp van slimme computersimulaties wat hier achter zit, dan kun je ook de agrarische opbrengst op het subcontinent verbeteren – de auteurs onderstrepen graag het duurzame nut van hun nieuwsgierigheid.

Ook oorlogen staan, om hun verloop en de redenen waarom ze uitbreken, te boek als uiterst complexe fenomenen. Maar wie statistisch verband legt tussen het aantal slachtoffers van een conflict en de frequentie waarmee deze zich voordoen, ziet op logaritmische schaal een rechte lijn. Dat betekent, aldus 2030, dat er een onvermijdelijk patroon in zit en dat niet ieder conflict, zoals historici meestal beweren, het gevolg is van unieke factoren. Met andere woorden: l’avant guerre c’est maintenant. Dat is een verontrustender gedachte dan de eindigheid van die olievoorraden.