Leven krokodillen langer in gevangenschap?

De meeste wilde dieren leven langer in een dierentuin dan in het wild, twittert ene ‘P Wokke’ . ‘Waarom krokodillen niet?’

Met die stelling is Walter Getreuer, oprichter van reptielenpark Serpo in Delft, het niet eens. Sterker nog: krokodillen behoren tot de oudste dieren van de dierentuin.

Hoe dat kan? Reptielen kunnen gevangenschap beter verdragen dan zoogdieren, legt hij uit. Terwijl andere dieren stereotiep gedrag kunnen gaan vertonen – zinloos gedrag zoals ijsberen, of zelfverminking – hebben krokodillen vrij weinig afleiding nodig om tevreden te zijn. Omdat het zinloze gedrag dieren fataal kan worden, doen verzorgers er in dierentuinen er alles aan om beesten genoeg afleiding te bezorgen.

Getreuer: „Zoogdieren hebben een ingewikkeld systeem van rangordes. Honden leven bijvoorbeeld in een roedel met een leider. In gevangenschap kan dat problemen opleveren. Bij reptielen is dat systeem veel primitiever. Een krokodil leeft op een oever, 25 meter naar links en 25 meter naar rechts, dat is zijn leefgebied.”

Tegelijkertijd kan die primitieve instelling ook een nadeel zijn, zegt Getreuer. Krokodillen kunnen letterlijk wegkwijnen. „Als ze niet tevreden zijn, gestresst zijn of de pispaal van de groep, dan weigeren ze voedsel. Daar zijn ze heel simpel in. Terwijl hoogontwikkelde dieren, zoals apen, zelfs in een laboratorium nog eten als ze een banaan krijgen toegestopt.”

Roel Schmitz is reptielenexpert en werkzaam bij Artis. De dierentuin bezit vier krokodillen – kaaimannen en een onechte gaviaal. „Ze worden verwend hier”, zegt Schmitz. „Als je in de natuur een afwijking hebt ben je de klos. Hier komt de dierenarts langs.”

Dat ze naast oud ook tevreden zijn in het reptielenhuis weet Schmitz vrij zeker. Krokodillen zijn van nature heel erg lui, legt hij uit. Naast eten en paren doen ze bijna niks. „Er zijn plekken in de wereld waar de hoofdmaaltijd maar een keer per jaar langskomt.”

Krokodillen hoeven ook bijna niks te doen. Het zijn koudbloedige dieren. Warmbloedige dieren moeten, net als mensen, ook als ze niets doen hun lichaam op temperatuur houden, terwijl krokodillen door hun omgeving worden verwarmd. Schmitz: „Hun inspanningen zijn minimaal.”

Per week krijgen de krokodillen van Artis een paar onsjes vlees (ratten en zoetwatervissen). „En dan spreek je over driehonderd kilo krokodil.” En in de winter – als de dagen korter worden – schakelen ze nog een standje lager, zegt Schmitz. Dan eten ze helemaal niks.

Lineke Nieber