Conferences rond jaarwisseling zijn per definitie niet rechts

Zou er zoiets als rechts cabaret bestaan? Het enige historische voorbeeld dat me te binnen wil schieten, zijn de infame antisemitische tirades op de radio tijdens de Tweede Wereldoorlog van het groepje rond Paulus de Ruiter. Cabaret kon je dat eigenlijk niet noemen. Per definitie zoekt dat in meerdere of mindere mate de confrontatie met elke vorm van gezag of gewichtigdoenerij, en dat kun je, zelfs in een socialistische dictatuur, moeilijk doen vanuit een conservatieve overtuiging.

Wie zich zou willen beklagen over een onevenwichtige politieke lading van de conferences rond de jaarwisseling, moet zich maar eens voorstellen hoe je vanuit een positieve grondhouding grappen had kunnen bedenken over het kabinet van Mark Rutte en zijn gedogers.

Zelfs de relatief populistische Guido Weijers liet op SBS6 weinig heel van de PVV. Erik van Muiswinkel en zijn kompanen waren in Gedoog, Hoop en Liefde (VARA) de kritiek een stapje voor door te eindigen met een briesende Geert Wilders (Ronald Goedemondt), die vanuit de zaal ingreep. Hij vond dat er een einde moest komen aan deze linkse hetze met publiek omroepgeld en deelde de tekst uit van een wel goedgekeurd lied. Op lichte aandrang van Wilders’ bewakers zetten de cabaretiers een walsje à la André Rieu in, met de begintekst Alles wordt beter, beter en goedkoper.

Toch bevatte het programma niet alleen linkse schimpscheuten. Sanne Wallis de Vries voerde een effectieve parodie op Femke Halsema uit, die genoot van het uitspreken van haar favoriete woorden ‘slecht’, ‘geslonken’ en ‘Slochteren’. De briljant uitgevoerde nieuwe versie van La danse de Zorba door Niels van der Laan en Jeroen Woe sloot aan bij alle populaire vooroordelen over Griekse profiteurs van onze belastingcenten.

Goed idee om zo’n oudejaarsconference niet alleen te doen, al was Van Muiswinkel wel de spil, die in de goede traditie van Kan en Sonneveld de PVV regelrecht het graf in prees.

In zijn nieuwjaarsconference Het verlossende woord (VPRO) ging het Freek de Jonge nog minder om het louter afmaken van de huidige politieke meerderheid.

„Vroeger had je stoomlocomotieven. Als die stoomlocomotief eraan kwam, dan wist je niet hoe snel je als blaadje weg moest komen. Maar tegenwoordig met die nichtentreinen...”

Is dit wel een linkse boutade? Natuurlijk wist De Jonge ook raad met Ruttes wens „het land te heroveren op de hufters”. Wie zouden dat zijn: brievenbuspissers, graaiers of twaalf Somaliërs?

In een schitterende „interactieve conceptuele installatie” verwerkte De Jonge de klassieke geluidsfragmenten van dit jaar, van Simonis’ „Wir haben es nicht gewusst” tot Verhagens „Ik hou van deze partij”.

Maar uiteindelijk ging het hem toch meer om een overschot aan rollators en dat ene verlossende woord, waar de domineeszoon het tegenwoordig vaak over heeft: de liefde.