Met omstreden mediawet maakt EU-voorzitter Hongarije het zichzelf moeilijk

Vanaf vandaag is Hongarije een half jaar lang voorzitter van de Europese Unie. Net nu het land hevige kritiek krijgt van andere Europese landen op de omstreden mediawet die het land op 20 december aannam. Dat kan het op de Europese agenda zetten van Hongaarse problemen bemoeilijken.

De nieuwe mediawet stelt een door de regering benoemde media-autoriteit aan die oordeelt of journalisten ‘moreel’ en ‘objectief’ berichten. Ook mogen nieuwsprogramma’s maximaal 20 procent van hun zendtijd aan misdaad besteden, om zo het volk niet bang te maken.

Als kranten, websites of omroepen niet voldoen aan de gestelde normen volgen hoge boetes. Maar deze maatregelen gelden niet alleen voor de binnenlandse pers, de media-autoriteit gaat ook buitenlandse publicaties over Hongarije in de gaten houden. Bij overtreding van de wet zullen buitenlandse journalisten vervolgd worden. De autoriteit bestaat uit mensen loyaal aan de regeringspartij Fidesz.

Kan Hongarije wel de EU leiden?
Bondskanselier Angela Merkel en de Luxemburgse minister van Buitenlandse Zaken Jean Asselborn herinnerden de regering van de Hongaarse premier Viktor Orbán er vorige week aan dat persvrijheid een fundamenteel Europees recht is. Asselborn:

“De plannen van de Hongaarse regering zijn een schending van zowel de letter als de geest van de Europese verdragen. Het roept de vraag op of zo’n land de EU wel kan leiden”

De kritiek van onder andere Duitsland, Nederland en Luxemburg plaatst Hongarije in een moeilijke situatie binnen de EU, schrijft correspondent Marloes de Koning op 29 december in het NRC Handelsblad:

“Er is de Hongaarse regering veel aan gelegen haar binnenlands beleid en het EU-voorzitterschap zoveel mogelijk te scheiden. Het is een nachtmerrie voor de bewindslieden dat na iedere Europese ministerraad vragen over Hongarije volgen, in plaats van over EU-beleid voor Roma en een strategie voor de ontwikkeling van de rivier de Donau, onderwerpen die Hongarije op de kaart wil zetten.”

Hongarije is niet bang voor kritiek
In een interview op Hir TV liet de nationalistische Hongaarse premier weten niet bang te zijn voor de internationale kritiek op de mediawet. De regering van Orbán heeft een tweederde meerderheid in het parlement. Dit zorgt ervoor dat wetten met gemak door het parlement goedgekeurd worden. Bovendien is het moeilijk voor de EU om zich te mengen in de binnenlandse politiek van een lidstaat, vertelde NRC correspondente Petra de Koning op 24 december vanuit Brussel:

,,Het is voor de Europese Unie makkelijker om eisen te stellen aan aanstaande lidstaten dan om zich te bemoeien met de binnenlandse politiek van staten die al lid zijn. De Europese Commissie heeft zich nog niet willen uitspreken over de zaak, maar je kunt er vanuit gaan dat er onderzoek gedaan wordt hoe men daarmee moet omgaan. Het dreigt namelijk een kwestie te worden voor lidstaten die de wet als onacceptabel zien, zeker met het oog op het voorzitterschap van Hongarije.”

Hongarije ligt al langer overhoop met de Europese Unie. Zo bakkeleit zij met de Europese centrale bank (ECB) over de onafhankelijkheid van de kritische gouverneur van de Hongaarse centrale bank. De regering heeft diens salaris verlaagd en volgens de ECB is dit een ongewenste inmenging van de politiek in dit onafhankelijke instituut.