Zeldzame metalen

nrc.next vroeg negen kenners naar de belangrijkste onopgemerkte ontwikkeling van de afgelopen tien jaar.

Rob de Wijk over zeldzame mineralen.

Over de vraag wat de belangrijkste stille ontwikkeling van de afgelopen tien jaar is geweest, hoeft Rob de Wijk, hoogleraar Internationale Betrekkingen in Leiden, niet lang na te denken: „Zeldzame aardmetalen! China heeft 95 procent van de zeldzame aardmetalen in handen. En daarmee alle mogelijkheden tot verduurzaming.”

Deze mineralen, het zijn er zo’n twintig, zijn nodig voor de hightechindustrie en duurzame technologie. Neodymium zit bijvoorbeeld in magneten, die in hybride auto’s en windmolens zitten. De vraag naar metalen wordt steeds groter, maar China heeft afgelopen jaar juist een exportrestrictie van 70 procent ingesteld, en zo net voor de eerste helft van 2011 nog eens 35 procent. De industrieën zijn in paniek.

„We hebben gezien dat China zeldzame aardmetalen inzet als politiek pressiemiddel. In september was er een akkefietje bij een groep eilanden ten zuiden van Japan. Een Chinese vissersboot botste tegen de Japanse kustwacht op en de Japanners namen de kapitein mee. Vermoedelijk was de botsing in scène gezet. Maar vlak daarna stelde China een exportverbod op zeldzame aardmetalen naar Japan in”, zegt De Wijk.

De metalen zijn een symbool van alle grote crises van dit moment bij elkaar. De opkomst van China die zich steeds meer als supermacht gaat gedragen. De klimaatproblematiek, de afhankelijkheid van technologie om dat tegen te gaan. „Het is zo’n belangrijk onderwerp, maar het staat niet hoog op de agenda in Nederland. De opkomst van China wordt onderschat.”

Carola Houtekamer

Rob de Wijk is hoogleraar Internationale Betrekkingen aan de Universiteit Leiden en directeur van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.