Minder poep en dieven

nrc.next vroeg negen kenners naar de belangrijkste onopgemerkte ontwikkeling van de afgelopen tien jaar. Misdaadeconoom Ben Vollaard over de dalende criminaliteitscijfers.

Een belangrijke ontwikkeling die we het laatste decennium over het hoofd hebben gezien? „De daling van hondenpoepoverlast”, zegt misdaadeconoom Ben Vollaard resoluut. Hondenpoep stond in overlastenquêtes altijd op nummer één. Maar in tien jaar tijd is het percentage Nederlanders dat zegt dat hondenpoep vaak voorkomt in hun buurt gedaald van de helft naar eenderde. De belangrijkste verklaring: gemeentes hebben meer uitlaatplekken gecreëerd. Honden poepen nu dus vaker op plekken waar niet-hondenbezitters er weinig last van hebben.

De cijfers over hondenpoep staan niet op zich. Ze passen in een veel bredere trend die het laatste decennium onderbelicht is gebleven: de overlast- en criminaliteitscijfers zijn sterk aan het dalen. Dat laten grootschalige enquêtes van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) elk jaar weer zien. Zo is vergeleken met tien jaar geleden de kans op woninginbraak, auto-inbraak, bedreigingen en mishandeling sterk gedaald. Toch is de indruk, ook onder politici, dat de veiligheid in Nederland achteruit holt. Ondervraagden zeggen inderdaad vaak dat het slecht gesteld is met de veiligheid in Nederland. „Maar als je dezelfde mensen naar de veiligheid in hun buurt vraagt, dan antwoorden ze veel positiever. Helaas zijn die cijfers nauwelijks bekend in Den Haag”, zegt Vollaard, verbonden aan onderzoeksinstituut TILEC in Tilburg.

Het afgelopen decennium werd vaak gepleit voor meer blauw op straat, maar het is heel goed mogelijk om de veiligheid te verbeteren zonder extra agenten, denkt Vollaard. „Sinds 1999 zijn bijvoorbeeld inbraakwerende deuren en -ramen in nieuwbouwwoningen verplicht. Die ene maatregel heeft de inbraakkans bij deze woningen met een kwart verlaagd. En sinds 1998 moet elke nieuwe auto met startonderbrekers zijn uitgerust. Dat is een simpel stukje techniek waardoor het onmogelijk is de auto te starten als de sleutel niet in het contact zit. Gevolg: een daling van 60 procent van de autodiefstal.” De les van de laatste tien jaar: criminaliteit en overlast kunnen spectaculair dalen als de gelegenheid beperkt wordt. „Daar hoeft niet één extra politieagent, sociaal werker of jeugdcoach aan te pas te komen.”

Reinier Kist

Ben Vollaard is onderzoeker aan de Universiteit van Tilburg.