Kritiek Lubbers op aanpak Balkenende

De vorige premier Jan Peter Balkenende (CDA) heeft het land dit jaar economisch gezien goed achtergelaten, maar op het terrein van integratie heeft hij weinig goeds gedaan.

Dat zegt oud-premier en partijgenoot Ruud Lubbers vandaag in deze krant. Volgens Lubbers heeft Balkenende zijn credo ‘fatsoen moet je doen’ „niet uitgewerkt in een handleiding, in een agenda. Hoe ga je om met andersdenkenden, met anders uitziende mensen. Daardoor werden de problemen groter, zoals in wijken waar rellen en toestanden waren.”

Eerder deze week toonde Balkenende zich in het blad Christen Democratische Verkenningen tevreden over zijn regeerstijl. Hij wees de kritiek op hem van de hand.

In een terugblik op het afgelopen jaar vertelt Lubbers dat hij als informateur een coalitie met een gedogende PVV wilde smeden waar een veel groter deel van het CDA had achtergestaan. „Dan was Ab Klink fractievoorzitter geworden en Ernst Hirsch Ballin minister van Justitie.” Zo zou 90 procent van de CDA-achterban het huidige kabinet hebben gesteund, denkt hij. In oktober stemde op een congres 68 procent voor de coalitie met de PVV. „Je kunt ook gerust zeggen dat het eigenlijk fiftyfifty was, want de leden werden voor een voldongen feit geplaatst. Er is altijd een grote loyaliteit naar de leiding geweest.”

Lubbers liet in juli als informateur Mark Rutte, Geert Wilders en Maxime Verhagen na twee dagen zelf beslissen over de toekomstige coalitie-onderhandelingen. Achteraf vindt hij dat hij „daar misschien bij had moeten gaan zitten”. Hij is teleurgesteld dat Ivo Opstelten, die hem opvolgde als informateur, Hirsch Ballin niet meer bij de formatie heeft betrokken. „Toen Ivo het eenmaal deed, was hij onderdeel van een inspanning die maar één doel had: het kabinet er laten komen. Het ging niet meer om de toets of het verantwoord was.”

Lubbers kijkt terug op formatie: pagina 5