Wees gul voor de bedelaar, maar geef vooral geen geld

From left: Dave Camacho, Ron Winder, Polish Bernard, Paul Waldron and Dave Walker eat a hot cooked breakfast, at the Crisis at Christmas center for homeless people, in Docklands, east London, Thursday Dec. 23, 2010. The charity run center caters for some of London's homeless, with food, beds, healthcare and social meetings Dec. 23 - Dec. 30. (P Photo/John Stillwell/PA Wire) UNITED KINGDOM OUT NO SALES NO ARCHIVE
From left: Dave Camacho, Ron Winder, Polish Bernard, Paul Waldron and Dave Walker eat a hot cooked breakfast, at the Crisis at Christmas center for homeless people, in Docklands, east London, Thursday Dec. 23, 2010. The charity run center caters for some of London's homeless, with food, beds, healthcare and social meetings Dec. 23 - Dec. 30. (P Photo/John Stillwell/PA Wire) UNITED KINGDOM OUT NO SALES NO ARCHIVE AP

De Britse winter staat in het teken van liefdadigheid. Nu is vrijgevigheid er altijd al een belangrijk onderdeel van de samenleving. Zie een gemiddelde winkelstraat, waar meestal een kringloopwinkel van Oxfam, Marie Curie Cancer Care, het Rode Kruis of het Leger des Heils zit – soms zelfs allemaal. Geregeld kloppen hier ex-gevangenen of probleemjongeren aan met sponsjes, afwasborstels en theedoeken die ze verkopen om geld voor hun opvang op te halen. En kijk naar de Britse begroting: op alles wordt komend jaar bezuinigd, behalve op ontwikkelingshulp. Deze week kondigde de regering zelfs aan dat er mogelijk in pinmachines een optie tot doneren komt.

In de winter, het seizoen van medemenselijkheid, gaan de portemonnees nog verder open. Dan vragen op iedere hoek van de straat zingende kerstmannen om een bijdrage voor liefdadigheidsinstellingen. In de supermarkten en winkels staan potjes voor lokale initiatieven, kerken verkopen kerstkaarten voor het goede doel.

Ook bedelaars profiteren van die vrijgevigheid. In elk ander seizoen worden ze genegeerd. Maar je hart moet wel van steen zijn om, als je zelf net talloze kerstcadeaus hebt gekocht, met uitpuilende tassen met boodschappen voor het kerstmaal hebt gesjouwd of honderden ponden hebt uitgegeven in de eindejaarsuitverkoop, onbewogen langs een bedelaar te lopen.

Want daar zit hij, gehuld in lagen wol, in zijn vervuilde slaapzak op wat natte kartonnen dozen, met een even vies hondje aan zijn voeten. Hij houdt een bekertje op – meestal van koffieketen Starbucks. Iedere dag op dezelfde locatie en altijd met dezelfde vraag: of de passant wat geld wil geven. Alleen zijn de temperaturen nu onder de nul.

De consternatie was deze winter groot toen een daklozenopvang opriep om dit jaar vooral géén geld te geven. De meeste bedelaars spenderen het geld aan drank en drugs, vooral cocaïne en heroïne, zei Thames Reach, die 8.500 daklozen opvangt.

De kerstbonus – soms wel 400 pond per dag, terwijl bedelaars in andere seizoenen slechts 50 pond per dag ‘verdienen’ – leidt alleen maar tot overdoses. „Geld geven aan bedelaars is geen teken van goedheid, het heeft gevolgen”, zei Mike Nicholas. Liever ontving de organisatie zelf een donatie.

De politie van Westminster kwam met cijfers: 70 procent van de bedelaars die waren gearresteerd, testte positief voor drugs. De meesten bleken bovendien in hostels te wonen, een huurhuis te hebben en een uitkering. Verschillende Londense deelgemeenten volgden met vergelijkbare oproepen.

Geef liever een kop thee, suggereerde Thames Reach. Of maak een praatje met de bedelaar in jouw wijk. Medemenselijkheid toon je door belangstelling.

Dat blijkt makkelijker gezegd dan gedaan. Want terwijl bijna 73 procent van de bevolking regelmatig doneert en er bijna 11 miljard pond wordt gegeven, geeft bijna niemand meer ‘tijd’. Voor elk uur vrijwilligerswerk dat wordt gedaan, kijkt de gemiddelde Brit 17 uur televisie.

Dat moet anders, vindt de regering. De Britten moeten weer herinnerd worden aan „de warme gloed” die je krijgt als je een ander helpt. Vanaf volgend jaar zullen zestienjarigen een sociale dienstplicht vervullen.

Het goede voorbeeld kwam dit jaar opnieuw van prins William, die een jaar geleden al eens een nacht op straat sliep om te ervaren hoe dat is. In een gesprek met daklozenkrant The Big Issue waarschuwde William dat het aantal daklozen de afgelopen twee jaar alleen al in Londen met bijna een kwart is gestegen, tot 3.673.

Dat zal verergeren, denkt de prins, naarmate de economische crisis meer slachtoffers maakt. Op huursubsidie wordt bijvoorbeeld bezuinigd, met gedwongen uitzettingen als mogelijk gevolg. Om zijn argument kracht bij te zetten, doneerde hij de opbrengsten van een televisie-interview dat hij en zijn verloofde Catherine Middleton hadden gegeven, aan een daklozenopvang en werkte hij daar opnieuw een dag.

Titia Ketelaar