Talentenjacht of een reclamespot?

Met Op zoek naar Zorro levert de AVRO een podium voor een musical van Stage.

Sluikreclame? „Kunst & Kitch is toch ook geen reclame voor de antiekhandel.”

Elf gemaskerde helden met zwarte cape verdringen zich op een klein podium in een kerk in Amsterdam. Ze hebben honderden kandidaten achter zich gelaten die droomden van een carrière als musicalster.

Vanaf morgen mag de tv-kijker bij de AVRO uitmaken wie van hen de hoofdrol gaat spelen in de musical Zorro van Stage Entertainment. Eerder zond de omroep goed bekeken zoektochten uit naar de hoofdrolspelers voor drie andere musicals van dezelfde producent, Evita, Joseph & The Amazing Technicolor Dreamcoat en Mary Poppins.

De ideale Zorro is een Don Juan, een popzanger, een schermtalent en een adrenalinejunk. Zo omschrijft Erwin van Lambaart, directeur van Stage Entertainment, zijn gedroomde hoofdrolspeler. Een groot deel van de kandidaten heeft ervaring in een ensemble in een van zijn musicals. Van Lambaart is de producent die Zorro volgend jaar in Nederland uitvoert en jurylid van Op Zoek Naar Zorro.

Producent én jurylid: die verwevenheid is onderwerp van discussie. De samenwerking tussen omroep en producent is omstreden. Critici vragen zich af of de talentenjacht een artistieke wedstrijd voor het grote publiek is of eerder een goed geoliede marketingmachine voor Stage Entertainment. Het eerste mag van de Mediawet, het tweede niet. Een publieke omroep mag niet dienstbaar zijn aan het maken van winst door derden. Bovendien stelt de wet strenge eisen aan sponsoring en aanhakende reclame.

De eerdere zoektochten leidden tot Kamervragen. Het Commissariaat voor de Media verscherpte de eisen voor dergelijke programma’s, maar gedoogt Op Zoek Naar wel tot 2012. „Het heeft ons altijd bevreemd hoe coulant het Commissariaat omgaat met de show”, zegt Albert Verlinde, onder meer bekend van RTL Boulevard. Zijn bedrijf V&V Entertainment is de grootste concurrent van Stage Entertainment in Nederland. „Als wij een programma maken over de musical Annie moeten we alle regels strikt volgen. En als Bibaboerderij van de TROS commerciële banden heeft moet dat direct verdwijnen. Maar dat geldt blijkbaar niet voor dit paradepaardje van de publieke omroep.”

Hans Cornelissen, samen met compagnon Ruud de Graaf de derde musicalproducent van Nederland: „Ik kan mij goed voorstellen dat Stage Entertainment reuzeblij is met de kans die de AVRO biedt. Dat zouden wij ook zijn. Op Zoek Naar is één grote spot van negen afleveringen.”

Kunst en cultuur vormen een van de pijlers van de AVRO. „Als wij toneelregistraties uitzenden of een Mahlerweek organiseren heeft dit wellicht een positieve invloed op het bezoek”, meldt de omroep. „Maar wij registreren dat niet. Het ligt niet op onze weg om reclame te maken voor welke producent ook. Op Zoek Naar als reclame bestempelen voor ‘een commercieel product’ als musical, is zoiets als Tussen Kunst & Kitsch zien als reclame voor de antiekhandel.”

In programma’s van de publieke omroep mag aandacht worden besteed aan culturele producten als boeken, cd’s en musicalproducties. Oproepen om een kaartje of een product te kopen is echter verboden, aldus het Commissariaat. Zo mag Stage Entertainment in de STER-blokken voor en na de shows ook geen commercials uitzenden.

De publieke omroep moet van het Commissariaat ook laten zien dat het „daadwerkelijk de vorm en inhoud van een programma bepaalt”. Daarover was onduidelijkheid tijdens de perspresentatie begin december in Amsterdam. Presentator Frits Sissing zei dat de AVRO in Londen en Parijs shows had bekeken, toen voor Zorro had gekozen en daarna een producent zocht. Van Lambaart (Stage Entertainment) had een ander verhaal. „We hebben de AVRO een lijstje voorgelegd met musicals die we voor de komende jaren op de rol hebben staan. De AVRO is die titels in het buitenland gaan bekijken en heeft Zorro gekozen. En toen hebben wij besloten Zorro volgend jaar uit te brengen.”

Volgens Van Lambaart zorgt tv-casting niet voor meer inkomsten. „Ons marketingbudget is net zo groot als bij andere musicals.” Volgens hem genereert Op Zoek Naar niet direct meer kaartverkoop. „Onzin”, zegt Verlinde. „Bij Evita en Joseph waren vooraf bijna geen kaarten verkocht. Na de tv-show zat de zaal vol.”

Een casting op tv brengt volgens Van Lambaart ook risico’s met zich mee. „Soms zit ik als jurylid met zweet op de rug. Het publiek kiest niet altijd voor de beste, maar houdt van de underdog.”

Daar gelooft de concurrentie niets van. Cornelissen: „Geen weldenkend mens zal het risico nemen met iemand te moeten werken die je niet ziet zitten.” Cornelissen vermoedt dat Stage Entertainment al een paar favoriete Zorro’s op het oog heeft. „Ik heb veel ervaring met het casten van jonge mensen voor hoofdrollen. Je vindt er geen twaalf die allemaal goed genoeg zijn.”

Morgen: Op Zoek Naar Zorro - Terugblik op voorronden: Ned. 1, 20.25-21.50u.; Zaterdag: liveshow, Ned. 1, 20.25-21.15 u.

Met medewerking van Henk van Gelder