PvdA moet met een helder alternatief komen

Als VVD’ers de PvdA advies geven, moeten zij op hun tellen passen. De column van Ton Elias (opiniepagina, 22 december) geeft aanleiding tot de volgende correcties:

1. Paars Plus is allereerst mislukt doordat de VVD met de hypotheekrenteaftrek een jarenzeventigachtig, ononderhandelbaar strijdpunt bezat, in de wetenschap dat intussen met het CDA en de PVV een coalitiealternatief was veiliggesteld. De PvdA had alleen kunnen meedoen als zij bij het VVD-kruisje getekend had. Zij heeft daar terecht voor gepast.

2. Uit de mond van een parlementariër van een partij die zelf zonder enige discussie met een rechts-radicale, dictatoriale partij pacteert, is de betiteling „volstrekt radicaal” voor de SP ridicuul.

3. Rutte heeft als oppositieleider zelf ook voortdurend tegen begrotingen laten stemmen, dus dat verwijt valt in de categorie van pot en ketel.

4. Het belangrijkste: de sociaal-democratische kritiek op de ontspoorde vermarkting, de privatisering, de graaicultuur en de groeiende ongelijkheid als gevolg van de neoliberale afbraak van de staat en ontwrichting van de collectieve sector wordt inmiddels gedeeld door miljoenen burgers. Dat de PvdA dat niet electoraal weet te verzilveren, komt doordat zij onvoldoende onverzettelijk voor die punten heeft durven staan. Zij is te ver met de rechtse tijdgeest meegebogen, doordat zij zich al twintig jaar lang heeft laten intimideren door kritiek van het CDA en de VVD, uit angst dat zij anders ‘niet mee zou mogen doen’ – het isolement waarmee ook Elias nu weer, als standaardtruc van rechts, dreigt in het geval van „onaangepast” gedrag.

Het resultaat van die angst is dat de PvdA nu 30 zetels heeft, tegen 52 in 1986 – op een VVD light stemt geen linkse kiezer. De PvdA moet niet proberen weer bij rechts in het gevlij te komen door aan haar absurde exameneisen te voldoen, maar een helder alternatief formuleren voor de maatschappelijke puinhoop die het rechtse ultrakapitalisme blijkens de kredietcrisis heeft aangericht. Dan komen de kiezers op den duur ook weer terug.

Thomas von der Dunk

Amsterdam