Je moet de lol van duurzaam zien

Wat zal in 2011 het nieuws zijn? Voorspellingen door de redactie en interviews met deskundigen. Vandaag: hoogleraar Wubbo Ockels over duurzaamheid

Twee stromingen kent Nederland volgens Wubbo Ockels (64), ex-astronaut en hoogleraar duurzaamheid aan de TU Delft. „De ene stroming bestaat uit een kleine groep mensen die zegt: we verdienen aan fossiele energie en dat blijven we doen en we zien wel waar het eindigt. De andere stroming bestaat uit een grote groep mensen die niet wil dat energie ten koste van anderen gaat en vervuiling veroorzaakt. Maar ik denk dat de Nederlanders uiteindelijk zullen zeggen: nu is het genoeg. Dit volk is stoer en stout, daar houd ik wel van. Ze zullen er uiteindelijk doorheen breken. Ik voorzie een clash tussen de stromingen.”

Wat gaat er in 2011 veranderen?

„Ik durf te wedden dat mensen massaal aan de zonnepanelen gaan. De afgelopen twee jaar hebben we met honderd miljoen euro aan subsidie twintig megawatt gerealiseerd. Een verdubbeling halen we komend jaar. Zonder subsidie. Want subsidies werken psychologisch heel slecht. Er is maar beperkt geld beschikbaar. Dus een kleine groep mensen profiteert ervan. Bovendien houden subsidies de prijzen van zonnepanelen hoog. Terwijl ze in werkelijkheid steeds goedkoper worden.”

Waarom zouden mensen zonder subsidie zonnepanelen kopen?

„Omdat het opwekken van duurzame energie leuk is. Ik heb hier in Amsterdam twaalf zonnepanelen op het dak. Daar wek ik de helft van onze energie mee op. De stroom kost vijftien tot zeventien cent per kilowattuur. Gewone stroom kost ons 21 cent per kilowattuur. In ons vorige huis in Aerdenhout hadden we nog meer zonnepanelen. Ik stond lachend te kijken naar de elektriciteitsmeter. Die stond in omgekeerde richting te draaien.”

Wat is er leuk aan duurzaamheid?

„Mensen met zonnepanelen hebben een verhaal in de kroeg. Het geeft betekenis aan je leven. Mensen geven 10 procent uit aan hun eerste levensbehoeften. Met de rest geven ze hun leven inhoud. Met dingen die ze leuk vinden. In het calvinistische Nederland denken we dat iets goedkoop moet zijn. Dat is helemaal niet zo. Dingen die leuk zijn, moeten juist duurder zijn.”

Kan komend jaar een kentering worden?

„Het kan het begin zijn van een sprong in de cultuur. Dit land kan in 2050 helemaal schoon zijn, zonder fossiele brandstoffen. Dertig jaar geleden was dat een utopie. Nu kan het echt. Dit is het moment voor een revival van de sixties. Zonnepanelen worden massaal geproduceerd. Windenergie is rendabel. Het probleem van de olie die opraakt wordt urgent. Het klimaatverhaal is doodeng.”

U draagt een trui met Happy Energy erop. Wat betekent dat?

„Dat is de beweging die we zijn begonnen. Mensen willen af van vieze energie. Kinderen voelen dat ook. Samen met anderen werk ik aan een plan om het festival Lowlands duurzaam te maken. Als je daar staat te dansen, zie je in je ooghoek die brullende generatoren. Dat is niet leuk. Dat geeft een domper op de feestvreugde. Wij leggen nu kabels aan voor groene stroom en zonnepanelen. Dat is positieve energie. Zoals je energie krijgt als ik jou recht in de ogen kijk. Daar word je vrolijk van.”

Uw plannen hebben politiek de wind niet mee.

„Deze regering heeft niet begrepen dat de duurzaamheid allang is begonnen. Er zou geld moeten komen voor het behoud van fundamentele kennis. Voor goede bibliotheken. Voor kunstgaleries. In plaats daarvan worden er kolencentrales gebouwd. We importeren vier keer meer energie dan we zelf nodig hebben. Daardoor zijn we vier keer meer afhankelijker van fossiele energie dan andere landen. Omdat we denken er in te kunnen handelen. Met blind geld investeren buitenlandse bedrijven in kolencentrales die ze in Duitsland niet meer mogen bouwen. Deze regering is een vergissing.”

Hebben we dit kabinet niet zelf gewild?

„Mensen kopen biologische producten maar ze stemmen inderdaad niet op partijen met een duurzaamheidsprogramma. Een partij als GroenLinks wordt misschien gezien als iets uit de geitenwollensokkentijd. We hebben mensen nodig die de lol van duurzaamheid inzien. Wat we nodig hebben is een Rutte die lachend uit een elektrische auto stapt. Elektrisch rijden kan zó mooi zijn! In een paar seconden volkomen stil heel snel optrekken! Met tien bekende Nederlanders op het gebied van duurzaamheid hebben we afgesproken samen een Fisker te kopen. Dat is zogezegd de meest geile auto die er bestaat. Hiernaast is het kantoor van advocaat Spong. Die rijdt in een Maserati. Dat is niets vergeleken bij een Fisker.”

Dus het wordt ook het jaar van de elektrische auto?

„Ook daarover durf ik een weddenschap aan: in 2011 komt de eerste elektrische auto die onder normale omstandigheden meer dan driehonderd kilometer kan rijden. Die je thuis kunt opladen. Met accu’s die als buffer kunnen dienen voor als er veel windenergie wordt geproduceerd. Of die zelf stroom leveren aan je huis. Het gaat allemaal gebeuren.”