Cartoons blijven militante moslims inspireren

Weer is de Deense krant Jyllands-Posten volgens de politie ontsnapt aan een aanslag van militante moslims. Voorlopig is het land nog niet af van de gevolgen van twaalf omstreden spotprenten.

The Jyllands-Posten House in Copenhagen is seen in this September 27, 2009 file photo. Police on December 29, 2010 arrested five people suspected of planning to attack the Danish newspaper that outraged Muslims in 2005 with cartoons of the Prophet Mohammad. Denmark's PET security police said the suspects had planned to enter a Copenhagen office block housing several newspapers including offices of the daily Jyllands-Posten to "kill as many as possible of those around". REUTERS/Scanpix/Martin Sylvest Andersen/Files (DENMARK - Tags: MEDIA CRIME LAW IMAGES OF THE DAY) NO COMMERCIAL SALES. THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. IT IS DISTRIBUTED, EXACTLY AS RECEIVED BY REUTERS, AS A SERVICE TO CLIENTS. DENMARK OUT. NO COMMERCIAL OR EDITORIAL SALES IN DENMARK
The Jyllands-Posten House in Copenhagen is seen in this September 27, 2009 file photo. Police on December 29, 2010 arrested five people suspected of planning to attack the Danish newspaper that outraged Muslims in 2005 with cartoons of the Prophet Mohammad. Denmark's PET security police said the suspects had planned to enter a Copenhagen office block housing several newspapers including offices of the daily Jyllands-Posten to "kill as many as possible of those around". REUTERS/Scanpix/Martin Sylvest Andersen/Files (DENMARK - Tags: MEDIA CRIME LAW IMAGES OF THE DAY) NO COMMERCIAL SALES. THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. IT IS DISTRIBUTED, EXACTLY AS RECEIVED BY REUTERS, AS A SERVICE TO CLIENTS. DENMARK OUT. NO COMMERCIAL OR EDITORIAL SALES IN DENMARK REUTERS

Ook ruim vijf jaar na de publicatie van twaalf omstreden spotprenten over de profeet Mohammed in de Deense krant Jyllands-Posten blijft dit een daad, die in de ogen van militante moslims schreeuwt om bloedige wraak.

Ten minste vijf aanslagen op de krant of Kurt Westergaard, de tekenaar van de meest omstreden prent van Mohammed met een bom in zijn tulband, zijn de afgelopen jaren mislukt of verijdeld.

„De cartoons zijn wereldwijd duidelijk heel effectief door militante islamitische groeperingen gebruikt om Denemarken als doelwit te kiezen en aan de hand daarvan uit te leggen waarom gewelddadig extremisme nodig is”, constateerde Jakob Scharf, het hoofd van de Deense inlichtingendienst PET gisteren op een persconferentie na de arrestatie van vijf mannen, die een nieuwe aanslag op Jyllands-Posten zouden hebben willen uitvoeren.

De Deense politie werkte dit keer nauw samen met haar Zweedse collega’s. Het vijftal, dat gisteren in Kopenhagen en Stockholm werd aangehouden, was al enkele maanden door medewerkers van de politie en de inlichtingendiensten gevolgd. Lang voor hun arrestatie wist de politie naar eigen zeggen al dat de mannen zich voorbereidden op een aanslag. Het was vooral nog zaak daarvoor voldoende harde bewijzen te verzamelen.

De afgelopen dagen kwam de ontknoping. Anders Danielsson, hoofd van de Zweedse veiligheidspolitie, vertelde hoe Zweedse agenten een auto hadden gevolgd, die door drie van de mannen was gehuurd in Stockholm. Dinsdag vertrokken ze naar de Deense grens, die ze in de late avond of de vroege ochtend passeerden. „We wisten dat er wapens in de auto zaten”, zei Danielsson.

De Deense politie hield vervolgens later op de dag vier van de vijf mannen aan in flats in de Kopenhaagse wijken Greve en Herlev, toen ze aanstalten maakten om weer te vertrekken. Een vijfde man werd in Stockholm ingerekend.

Later had de politie ook niet moeten zijn, aldus Scharf. „Ze wilden op weg gaan om een aanslag te plegen of daarvoor een soort verkenning uit te voeren.” De groep zou al voor dit weekeinde een aanslag hebben willen uitvoeren. Die zou er uit hebben bestaan de redactiezaal van Jyllands-Posten in Kopenhagen binnen te dringen om vervolgens een maximaal aantal aanwezigen dood te schieten. Volgens de autoriteiten wilden de arrestanten een actie naar het model van die in de Indiase stad Mumbai in 2008. Daar drong een groep zwaar bewapende militante moslims onder meer twee luxehotels binnen. Er kwamen 166 mensen bij om het leven.

De Deense inlichtingendienst nam gisteren onder meer een machinegeweer, een geluidsdemper en een hoeveelheid munitie in beslag. Volgens Scharf hoorden de mannen tot een militante islamitische groep en onderhielden ze contacten met internationale terroristische netwerken. Het is echter nog niet duidelijk om welke groep en netwerken het gaat.

De Denen stellen intussen met enige grimmigheid vast dat ze voorlopig nog niet van de kwestie van de spotprenten af zijn. De Deense minister van Justitie Lars Barföd stelde dat het ging om „waarschijnlijk de meest serieuze poging terreur in Denemarken te zaaien” tot nu toe. Michael Taarnby, een Deense deskundige inzake islamitisch terrorisme, stelde tegenover het persbureau Reuters: „Dit zal niet zomaar weggaan. Ze zullen het blijven proberen.”

Terwijl de zaak militante moslims kennelijk blijft inspireren, wijzen velen in binnen- en buitenland erop dat de agressie tegen Jyllands-Posten bewijst hoe belangrijk het is onverzettelijk vast te houden aan de vrijheid van meningsuiting.

Tot die laatste groep behoort ook tekenaar Kurt Westergaard van Jyllands-Posten. „De verijdelde aanslag is een directe aanval op democratie en persvrijheid”, verklaarde hij gisteren tegen het Duitse boulevardblad Bild. „De bedreiging van de islamitische terreur is niet voorbij.” Hij onderstreepte dat niemand zich moet laten intimideren, wanneer het om fundamentele vrijheden gaat zoals de vrijheid van meningsuiting.

Westergaard zelf ondervindt de gevolgen van zijn prent nog dagelijks. Hij moet permanent op zijn hoede zijn. op 1 januari van dit jaar ontsnapte hij ternauwernood aan de dood, toen een Somaliër met een bijl zich toegang verschafte tot zijn huis in Aarhus. Hij wist tijdig naar een beveiligde kamer te ontkomen, die hij kon afsluiten.

Tegelijkertijd wordt hij door velen als een vooraanstaand strijder voor het vrije woord erkend. De Duitse bondskanselier Angela Merkel reikte hem in september hoogst persoonlijk een prijs uit voor de persvrijheid.