Amsterdam vuiler door miljoenenbezuinigingen

‘Matig schoon’ is straks goed genoeg in Amsterdam. Deel drie van een serie over bezuinigingen bij Nederlandse gemeenten.

Minder veilig hoeft het niet meteen te worden in Amsterdam, maar wel minder schoon. De gemeente heeft op basis van de tot nog toe beschikbare gegevens van de overheid besloten om komend jaar bijna 83 miljoen euro te bezuinigen. Het grootste deel komt uit de organisatie zelf, door te besparen op personeel, ict en andere zaken. Maar ook voor de openbare ruimte komt minder geld beschikbaar. De zeven stadsdelen bepalen zelf waar het wat minder kan.

Die openbare ruimte van Amsterdam ligt er aan het eind van het jaar vermoeid en koud bij. De herfst werd verrast door vroege sneeuw. De mannen van de gemeente hebben de rottende bladeren niet overal op tijd weg weten te blazen. Samen met de smeltende sneeuw vormen ze een glibberige straatklieder waarover Amsterdam voorzichtig voortschuifelt. Sinds een paar jaar hoeven de inwoners hun stoepjes niet meer schoon te vegen. En doen dat meestal ook niet.

Schoner zal de stad in 2011 niet worden. De stadsdelen gaan miljoenen bezuinigen en dat gaat voor een deel ten koste van het kleine en grote onderhoud van de straat. In stadsdeel Oost heeft de deelraad besloten om 7,25 miljoen te bezuinigen. Het grootste deel daarvan komt ten laste van „ activiteiten en openbare ruimte”. „Daar gaan de mensen zeker wat van merken”, voorspelt Marije van Wees, woordvoerder van het stadsdeel. Al is het maar omdat er minder geld zal zijn om graffiti en „wildplakken” te verwijderen, en dat valt meteen op. Ook zal het onkruid hier en daar hoger staan dan andere jaren. Groot onderhoud gaat op de lange baan, waar mogelijk, maar klein onderhoud zoals het repareren van een bushokje of een gat in de weg, gaat gewoon door in Oost.

In Zuid is het juist het kleine onderhoud dat het moet ontgelden, meldt het stadsdeel. Er wordt onder meer 660.000 euro bespaard op straatmeubilair. Een prullebak of een kapot bankje wordt niet meer vervangen. Ook de parken zullen minder worden onderhouden. „Het gaat viezer worden, er komt meer zwerfvuil”, voorspelt een woordvoerder.

Maar er is wel een ondergrens aan de vuiligheid in de openbare ruimte. Zowel Oost als Zuid hebben besloten dat de schoonheidsgraad van het stadsdeel niet onder de zes mag zakken. Dat wil zeggen ‘matig schoon’ of zoals de regels beschrijven: her en der verspreid liggen enkele stukken zwerfafval.

Verder wordt het de komende jaren oppassen met kuilen en oneffen stoeptegels, want de stadsdelen willen de straten minder vaak opnieuw bestraten. Nu nog geldt een norm van eens in de tien jaar. In de toekomst willen de stadsdelen pas opnieuw bestraten als het echt nodig is.

Het stadsdeel Centrum denkt de gevolgen te kunnen beperken. Volgens Edwin Oppedijk, voorlichter van stadsdeel Centrum, zullen de mensen op straat weinig merken van de bezuinigingen, ook al gaat Centrum zeker anderhalf miljoen euro besparen op het schoonhouden van de straten. „De leefbaarheid in het centrum haalt nu een acht en dat blijft ook een acht!”, zegt hij refererend aan onderzoek van de gemeente onder de bewoners. Het stadsdeel wil geld besparen door de stadsreinigers voortaan niet overdag de straat op te sturen, maar ’s nachts, zodat ze efficiënter kunnen werken omdat er nauwelijks verkeer is. Meer efficiency, minder franje en van tijd tot tijd projecten uitstellen, dat moet het gat in de begroting dichten. Maar helemaal is Centrum er nog niet uit. Begin volgend jaar wordt nog kritisch gekeken naar een aantal projecten, waaronder het project Rode Loper dat deels door Centrum wordt uitgevoerd. Rode Loper gaat om de herinrichting van de straten boven de Noord-Zuid metrolijn. In het centrum gaat dat ondermeer over het Damrak en het Rokin.

In totaal heeft de gemeente Amsterdam besloten om tot 2015 194,1 miljoen euro minder uit te geven op een begroting van ongeveer 5,8 miljard euro per jaar. De precieze invulling van die bezuinigingen is nog lang niet rond. Maar om het goede voorbeeld te geven heeft burgemeester Van der Laan alvast besloten om in 2011 geen Nieuwjaarsreceptie te geven in het Concertgebouw.