Genen van cacao en wilde aardbei in kaart

De genvolgorden van de kleine bosaardbei en van een oud ras cacaoboom zijn afgelopen zondag gepubliceerd op de website van het tijdschrift Nature Genetics. De bosaardbei is een kleine in het wild groeiende aardbei met een fijne smaak. En de Criollo-variëteit van de cacaoboom staat bekend om de heerlijke chocolade die hij levert.

De oude soorten zijn gekozen, schrijven de twee onderzoeksconsortia onafhankelijk van elkaar, omdat de kennis over hun genen kan worden gebruikt om commerciële rassen te verbeteren. Belangrijk zijn vooral de genen die beschermen tegen plantenziekten en de genen die bepalend zijn voor de smaak.

Zowel de aardbei als de cacaoboom heeft meer genen dan de mens. De kleine bosaardbei heeft 35.000 genen nodig voor kiemen, groei, vruchtzetting en verdediging tegen parasieten, terwijl de mens met ruim 20.000 toe kan. Bij de cacaoboom vonden de onderzoekers ruim 28.000 genen.

De cacaoboon, die van oorsprong voedsel voor de ontkiemende cacaoplant bevat maar die tegenwoordig meestal wordt verwerkt voor menselijk genot, bestaat voor de helft uit vet. De onderzoekers vonden 84 genen die enzymen maken die inzetbaar zijn bij vetsynthese. Dat zijn er 13 meer dan bij de schrale zandraket. De zandraket (Arabidopsis thaliana) is een plantje dat veel in plantenonderzoek wordt gebruikt. Het was de eerste plant waarvan (in 2000) het genoom werd ontrafeld. Sindsdien worden alle plantengenomen vergeleken met dat genoom.

De smaak van chocola komt vooral van moleculen die de cacaoplant oorspronkelijk gebruikte om ‘niet lekker’ te zijn voor dieren die van de cacaoboom willen eten. En om juist aantrekkelijk te zijn voor dieren die stuifmeel verspreiden. De onderzoekers vonden 96 flavonoïdegenen. Dat zijn er 60 meer dan in de smakeloze zandraket.

Drie maanden geleden was een ander cacaogenoom in het nieuws. Dat werd ‘per persbericht’ gepubliceerd, zonder een achterliggend door vakgenoten beoordeeld wetenschappelijk artikel. In de nu verschenen eerste wetenschappelijke publicatie over het cacaogenoom blijft dat andere genoom onvermeld. Jammer: bij een vergelijking waren vast ‘smaakgenen’ gevonden. Het eerder gepubliceerde genoom is van een moderner, snelgroeiend, ziektebestendiger cacaoras, dat echter niet zulke lekkere chocola levert. Dat project is gesubsidieerd door chocoladefabrikant Mars.