Sap wil een progressief blok, net als Halsema

De nieuwe politiek leider van GroenLinks, Jolande Sap, is gespecialiseerd in sociaal-economische onderwerpen. Dat zal de koers van de partij bepalen. „Rutte grijpt de kans niet.”

Nederland, Den Haag, 02-07-2010 Johanna Catharina Maria (Jolande) Sap (Venlo, 22 mei 1963) is een Nederlandse econome en politica. Zij werd op 2 september 2008 beëdigd als Tweede Kamerlid voor GroenLinks. PHOTO AND COPYRIGHT ROGER CREMERS
Nederland, Den Haag, 02-07-2010 Johanna Catharina Maria (Jolande) Sap (Venlo, 22 mei 1963) is een Nederlandse econome en politica. Zij werd op 2 september 2008 beëdigd als Tweede Kamerlid voor GroenLinks. PHOTO AND COPYRIGHT ROGER CREMERS Roger Cremers - 2010

Eigenlijk was het geen verrassing, de opvolging van GroenLinks-leider Femke Halsema door Kamerlid Jolande Sap. Ze is evenwichtig, deskundig op belangrijke politieke terreinen als financiën en arbeidsmarkt. En ze doet het goed in de media. Dat zag ook Halsema, die Sap klaarstoomde voor een soepele opvolging.

U bent nu drie dagen partijleider. Hoe is dat eigenlijk?

„Ik reed vrijdagmiddag [toen Halsema haar vertrek bekendmaakte, red.] terug met Femke naar Amsterdam. Zij verzuchtte dat ze zich elk moment meer ontladen voelde. Ik dacht: dat is het spiegelbeeld van mijn gevoel, ik word steeds meer opgeladen. Toch voelt het best wel licht; alles was zo ontzettend goed voorbereid, de overdracht is fantastisch gegaan. Het is wel een hele ervaring om te zien hoe snel je als partijleider nieuws maakt. Als financieel woordvoerder kon ik de wildste uitspraken doen op BNR Nieuwsradio, maar die zag je dan nooit ergens terug.”

Waarom wilt u deze baan eigenlijk?

„Ik sta voor het GroenLinks-project. Zeker voor het project zoals het zich de komende jaren moet ontwikkelen. De jaren nul stonden heel erg in het teken van de Twin Towers en Pim Fortuyn. Het ging over de rechtsstaat, het waren de jaren van de sociaal-culturele debatten. Dat juridische paste ontzettend goed bij Femke, zij acteerde daar het sterkst.

„Maar de komende jaren zal het gaan over het verdelingsvraagstuk, de hervorming en verduurzaming van economie. Het sociaal-economisch debat dus. Daar ligt mijn expertise. Ik ben vanaf ’93 heel erg actief bij de partij als economisch deskundige.”

Welke ambities heeft u op dat terrein?

„De economische crisis is een kans voor verduurzaming van de economie en de modernisering van de arbeidsmarkt. Wij willen de lasten op werk fors verlagen, zeker voor lage inkomens, en de lasten op consumptie en milieuvervuiling verhogen. Die ingreep, dat laten alle onderzoeken zien, creëert ook werkgelegenheid.

„Het kabinet-Rutte grijpt deze kans niet aan, deze coalitie beperkt zich tot kil saneren. Rutte verhoogt de lasten op arbeid juist stevig, wat een slecht effect heeft op de werkgelegenheid, zeker in tijden van crisis, als er toch al veel banen verloren gaan. De eerste effecten van de bezuinigingen van dit kabinet op de lage en middeninkomens worden vanaf volgend jaar zichtbaar.”

Maar zij zijn aan de macht, GroenLinks heeft die kans gemist.

„Dat ligt eraan hoe lang Rutte blijft zitten. De verkiezingen voor de Eerste Kamer komen eraan, en als VVD, CDA en PVV daar geen meerderheid krijgen, dan is er een kans dat hij snel weg is.

„Wij moeten onze kans grijpen. Ik ben ervan overtuigd dat er bij veel CDA-kiezers heel veel draagvlak voor een duurzame samenleving is. Dat past bij hun ideeën over rentmeesterschap. Er zijn ook VVD’ers die het gevoel hebben dat hun partij die boot heeft gemist.”

Uw voorganger verkende nauwere samenwerking met D66 en de PvdA, en zei zich minder thuis te voelen bij de SP. Wat vindt u daarvan?

„Ik ben het daar volledig mee eens. We moeten kijken hoe we de progressieve politiek als geheel aan de macht kunnen brengen – en daarmee bedoel ik dan nadrukkelijk linkse progressieve politiek. Een herverkaveling of samenwerking op links kan daaraan bijdragen. Dan zie ik twee stromingen ontstaan, een sociaal-progressieve met GroenLinks, D66 en PvdA, en een sociaal-conservatieve met de SP, die misschien kiezers kan weglokken bij de PVV.”

Wat zijn uw sterke en zwakke eigenschappen?

„Ik bezit echte stabiliteit, sta met beide benen op de grond. Dat komt omdat ik een liefhebbende moeder heb. Als er als kind intens van je wordt gehouden, dan word je een gelukkig mens.

„Mijn slechtste eigenschap? Ik heb er hard aan gewerkt, maar ik heb nog altijd een lichte neiging tot perfectionisme. Daar kan ik het mijn omgeving soms behoorlijk moeilijk mee maken.”

Halsema heeft veel prestige verworven, binnen en buiten de partij. Bent u niet bang weer op nul te moeten beginnen?

„Bang is niet het goede woord. Ik heb wel een veel groter gevoel van verantwoordelijkheid voor de partij. Maar we staan er goed voor, we hebben een geweldige fractie. Het aantal leden is afgelopen jaar gestegen van 20.000 naar 27.000. Het groeit en bloeit. Dat geeft ons enorme kansen. Het debat zál de komende jaren over de sociaal-economische inrichting van Nederland gaan. Dat past bij mij.”

De juiste vrouw op de juiste plaats dus?

„Ik denk van wel. En ik hoop het ook te kunnen aantonen.”