Opschoning archieven door Kerk verplicht

Alle bisdommen in Nederland beschikken over geheime archieven die periodiek geschoond worden. Dat blijkt volgens de Nijmeegse kerkhistoricus Peter Nissen uit het canoniek recht van de R.-K. Kerk.

„De bisschoppelijke doofpot is bij kerkelijke wet voorgeschreven”, schrijft Nissen die verbonden is aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Nissen reageert vandaag in een opiniebijdrage in deze krant op het bericht dat het bisdom Den Bosch decennialang dossiers over seksueel misbruik door priesters heeft vernietigd. De belastende informatie zat in geheime archieven.

Bisschoppen blijken volgens het kerkelijk wetboek verplicht een geheim archief bij te houden. Zowel in het kerkelijk wetboek van 1917 als in het vernieuwde wetboek van 1983 staat dat er in ieder bisdom naast het gewone diocesane archief een geheim archief moet zijn.

Volgens de Nederlandse bisschoppenconferentie zijn van vernietigde zedendossiers in overeenstemming met het kerkelijk wetboek samenvattingen en conclusies bewaard gebleven. Deze zullen overhandigd worden aan de commissie-Deetman, die het seksueel misbruik in de Rooms-Katholieke Kerk onderzoekt.

Nissen wijst erop dat slechts samenvattingen moeten worden bewaard van zedenzaken die tot een kerkelijke strafzaak hebben geleid. Alle andere informatie zal vernietigd zijn. De kerkhistoricus verwacht dan ook niet dat de nog bestaande archieven veel informatie zullen opleveren.

Oud-bisschop Jan Bluyssen (84) van Den Bosch en voormalig bisschoppelijk archivaris Jan Peijnenburg (74) bevestigden zaterdag in deze krant het vernietigen van geheime archieven. Beiden zeiden niet bereid te zijn mee te werken met de commissie-Deetman. Na de hernieuwde verzekering afgelopen weekeinde van de bisschoppenconferentie dat alle (oud-)bisschoppen zich bereid hebben verklaard met de commissie te praten, zegde monseigneur Bluyssen alsnog zijn medewerking toe.

Over het geheim archief van een bisdom schrijft Nissen: „Dat moet een afgesloten kast of kist zijn, waarvan alleen de bisschop de sleutel heeft. Wat er in dat geheim archief bewaard moet worden, staat nergens. Maar wel wordt uit het kerkelijk wetboek duidelijk dat zedendossiers daar thuis horen. Het schrijft zelfs voor dat dit geheim archief jaarlijks door de bisschop moet worden opgeschoond.”

‘Doofpot bij kerkelijke wet voorgeschreven’: opinie, pagina 9