Ledental natuur- en milieuorganisaties zakt weer

Het aantal leden van milieu- en natuurorganisaties is voor het derde achtereenvolgende jaar gedaald. Dat blijkt uit de jaarlijkse telling door radioprogramma Vroege Vogels.

„De financieel-economische crisis wordt veel genoemd als oorzaak van de verliezen, maar ook een verminderde aandacht voor natuur en milieu in de Nederlandse samenleving”, aldus het programma.

Het aantal leden en donateurs van alle verenigingen gezamenlijk daalde dit jaar met ruim 50.000 tot onder de vier miljoen: 3.962.000. Dat is ongeveer even veel als tien jaar geleden. Het Wereld Natuur Fonds bleef stabiel en voert de lijst net als vorig jaar aan, met 910.000 donateurs. Grote verliezer is Vereniging Natuurmonumenten. Deze organisatie staat nog op plaats twee, maar het ledenaantal daalde met 63.000, van 830.000 naar 767.000. Negen jaar geleden had Natuurmonumenten 971.000 leden en de vereniging hoopte toen het miljoen te bereiken. Sindsdien is het aantal leden gestaag gedaald met in totaal 204.000, ofwel 21 procent van het aantal in 2001. Wel steeg de financiële bijdrage van de leden licht.

Dat de aanwas van nieuwe leden bij Natuurmonumenten „nagenoeg” is stilgevallen, valt voor een deel toe te schrijven aan de economische recessie. Ook de concurrentie met andere goede doelen is groter geworden. Marketingtechnieken als televisie, direct mail en telemarketing „werken niet meer”, zegt algemeen directeur Jan Jaap de Graeff. „Daar zijn we mee gestopt. Het kost te veel geld.”

In het algemeen signaleert De Graeff een „paradox” in de houding van Nederlanders. „De mensen stellen prijs op onze natuurgebieden. Ze komen er graag. Maar ze lijken niet te beseffen dat die natuur veel geld kost. Ze zien natuur en landschap als een vanzelfsprekendheid. Ze denken: daar zorgt wel iemand voor. Ze weten niet dat voor elke euro die wij van de overheid krijgen, wij er zelf nog eens drie bij moeten leggen. Die vanzelfsprekendheid zit ons dwars.”

Natuurmonumenten beheert met een kleine zevenhonderd medewerkers ongeveer 100.000 hectare natuurgebied in Nederland. Daar zitten relatief veel gebieden bij die volgens De Graeff duur zijn omdat ze veel onderhoud vergen. Het zijn weidevogelgebieden, watergebieden als de Nieuwkoopse Plassen en de Wieden, en landgoederen. Zo’n 40 procent van de kosten van natuurbeheer (circa 75 miljoen euro per jaar) wordt betaald door de leden. In 2011 gaat Natuurmonumenten 10 procent bezuinigen. „Dat is best veel”, zegt De Graeff. „We knijpen onszelf af.”

Boswachters, geen actievoerders:pagina 5