De strooizoutstrijd is losgebarsten

Sommige gemeenten sloten een leveringsgarantie af met hun zoutleverancier.

Tevergeefs. Ze kunnen niet alles tegelijk leveren. „Meer gaat gewoon niet.”

WFA09T:STROOIZOUT:MAASSLUIS;17DEC2010-Gebrek aan strooizout door winterse buien, ook in Maassluis. Personeel van de milieustraat wordt bovendien overladen met medeleven sinds de publiciteit over boze burgers.WFA/rvdk/str.Roger van der Kraan
WFA09T:STROOIZOUT:MAASSLUIS;17DEC2010-Gebrek aan strooizout door winterse buien, ook in Maassluis. Personeel van de milieustraat wordt bovendien overladen met medeleven sinds de publiciteit over boze burgers.WFA/rvdk/str.Roger van der Kraan WFA ROGER VAN DER KRAAN

Negentien pagina’s telt het Gladheidsbestrijdingplan 2010-2011 van de gemeente Gouda, dat afgelopen november uitkwam. Er staan kaartjes van strooiroutes in, en je leest erin dat het uitgangspunt van de gemeente is dat elke inwoner in Gouda binnen 350 meter op een gestrooide weg moet kunnen komen, als het glad is of heeft gesneeuwd.

Er staat ook een evaluatie in van de gladheidsbestrijding van vorig jaar. Gouda heeft duidelijk geleerd van het strenge winterseizoen 2009-2010: „Landelijk kampten we met een tekort aan strooizout. Door het afsluiten van contracten met leveringsgaranties kan dit voorkomen worden voor het nieuwe seizoen.”

Dus sprak Gouda, net als veel andere gemeenten, dit jaar zo’n‘leveringsgarantie’ af met zoutleverancier AkzoNobel. Een soort extra bevestiging voor je bestelling, bovenop het normale contract. „Voor de zekerheid”, legt een woordvoerder van Cyclus uit, het bedrijf dat voor de gemeente Gouda de gladheidsbestrijding uitvoert.

En voor niets, bleek afgelopen weekend. Of zoals de woordvoerder het netjes zegt, „van die garantie blijkt vooralsnog weinig terecht te komen”. Want Gouda kreeg van AkzoNobel te horen dat de gemeente nu 70.000 kilo zout per wéék krijgt, in plaats van per dag, zoals was afgesproken.

Dat was niet genoeg om de wegen met zulke hevige sneeuwval van de afgelopen dagen schoon te krijgen. Gouda strooide daarom hoofdzakelijk met zand, of met een mengsel van zout en zand. De routes moesten aangepast worden en bewoners werden voor ‘gladdere Goudse wegen’ gewaarschuwd. Om over dat streven van 350 meter tot een begaanbare weg maar helemaal niet te spreken. „We staan met onze rug tegen de muur”, zegt de woordvoerder van Cyclus. Ze vertelt dat juristen al bezig zijn om uit te zoeken welke stappen Cyclus tegen AkzoNobel kan ondernemen.

Net als Gouda zijn veel andere gemeenten en provincies voor hun zout afhankelijk van eenpaar grote zoutleveranciers in Nederland, naast AkzoNobel bijvoorbeeld Frisia Zout en Eurosalt. Zo heeft de provincie Utrecht zelf onvoldoende plek om al het zout op te slaan – Utrecht bestelde deze winter uit voorzorg 1.700 ton meer dan vorig jaar. Afgelopen weekend had de provincie nog voldoende om over alle wegen zout uit te rijden. „Maar vandaag moet de nieuwe lading wel echt komen”, zegt een woordvoerder.

De prioriteit ligt bij een tekort aan zout van gemeenten of provincies altijd bij de grootste wegen, de ‘ontsluitingswegen’ en ringwegen of wegen die langs ziekenhuizen voeren. De gemeente Roosendaal strooide vanaf vrijdagmiddag „noodgedwongen” alleen op doorgaande hoofdwegen, fietspaden en busroutes. „Mede doordat Rijkswaterstaat voor de rijkswegen beslag legt op aanwezige zoutvoorraden. Ook op de voorraad van de leverancier van de gemeente Roosendaal werd beslag gelegd”, schrijft de gemeente in het persbericht.

Niets van waar, zegt Rijkswaterstaat. „Wij hebben gewoon netjes een leveringscontract afgesloten, net als veel provincies en gemeenten hebben gedaan”, zegt de woordvoerder van Verkeerscentrum Nederland van Rijkswaterstaat. En dus had de dienst voldoende zout in de eigen depots om de snelwegen zo snel mogelijk tijdens en na sneeuwval weer begaanbaar te maken – ‘weer zwart te maken’ zoals dat in jargon heet. „Je hoort nu alleen gemeentes piepen die zich niet goed op dit weer hebben voorbereid en nu een tekort hebben.”

Goede voorbereiding of niet, zoutproducent AkzoNobel zette alle klanten op rantsoen. Dat maakte het bedrijf vorige week al bekend. De voorraad van de zoutproducent is sindsdien fors verder geslonken. Wel is duidelijk dat het bedrijf de afgesproken tonnen zout uit de contracten die provincies en gemeenten met Akzo opstelden niet in één keer kan leveren. Die contracten zijn vaak op basis van een hele periode, dus van begin december tot maart, legt de woordvoerder uit. „Dus als een klant nu nog, zeg, 600 ton zout heeft openstaan, kunnen we dat absoluut niet morgen afleveren.”

Gemeenten die afgelopen zomer hoopten dat het deze winter wel mee zou vallen met het weer en géén contract voor levering afsloten, komen hoe dan ook bedrogen uit. Alleen contractanten krijgen voorlopig zout. En zij moeten eerlijk alles delen, daar komt het volgens de woordvoerder wel ongeveer op neer. „Stel, er bellen tien klanten, dan zullen we die allemaal naar rato zout leveren. Meer gaat gewoon niet.”