Vechten om marmeren buste van jonge Antinoüs

Het mooie schilderij Wijding van Poussin bleef onverkocht. Veilingen in Amsterdam en Londen deden het verder goed. Zo werd er 4,1 miljoen pond betaald voor het werk Pinksteren.

Er werden weer records gebroken op de veilingen. Maar niet door de prachtige Poussin met één van de zeven sacramenten uit de collectie van de Duke of Rutland die vorige week in Londen geveild werd en waar geen enkel bod op kwam. Christie’s had er geen verklaring voor. In de handel klonk dat het schilderij Wijding met 15 miljoen pond toch wat te hoog geprijsd was.

Bij Sotheby’s in Amsterdam was er veel vraag naar de collectie Nederlandse romantiek die daar afgelopen maandag is geveild. Alle twaalf werken uit de collectie Besselaar werden verkocht en brachten samen 2,1 miljoen euro op, 30 procent meer dan verwacht. Topstuk met 480.750 euro was een precies geschilderd Winterlandschap met schaatsers van Andreas Schelfhout. Bosrijk landschap met figuren op een pad van B.C. Koekkoek werd geveild voor 360.750 euro.

Sotheby’s veilde die dag niet alleen negentiende-eeuwse kunst, maar ook moderne en eigentijdse. Bij de moderne kunst werd 120.750 euro betaald voor de smalle, maar bijna vier meter lange houtsnede Metamorphose II van M.C. Escher. Jorn, Corneille en Appel haalden met circa een halve ton goede prijzen voor redelijke werken. Twee foto’s van Erwin Olaf uit zijn reeks Royal Blood, beide geschat op rond de 15.000 euro, bleven onverkocht. Net als een imposante portretfoto van Thomas Ruff en het op 30.000 tot 60.000 euro geschatte schilderijtje Envy van Marlene Dumas.

In totaal bleven een teleurstellende 43 van de 98 aangeboden moderne werken onverkocht. De negentiende-eeuwse en moderne werken deden het beter met 10 onverkocht van de 67. De totale opbrengst was een respectabele 4,56 miljoen euro.

Op 8 december was bij Sotheby’s in Londen de veiling van oude meesters en Britse schilders een succes. Paardenschilder George Stubbs zette een veilingrecord met een prachtig groepje paarden met veulens in een zachtgroene rotsige weide (10,1 miljoen pond). Een bijzonder veelluik van Goswijn van der Weyden met scènes uit het leven van Sint Dymphna – dat begin december even in Amsterdam te zien is geweest – bracht 1,1 miljoen pond op.

Een dag eerder was bij Christie’s in Londen een Gezicht op Haarlem van Gerrit Adriaensz. Berckheyde het op één na best verkochte werk met een opbrengst van 2,6 miljoen pond. Ook de drukbevolkte Strijd tussen carnaval en vasten van Pieter Bruegel II en een stemmig landschap van Claude Lorrain brachten meer dan 2 miljoen pond op. Topstuk was het schilderij Pinksteren uit ca. 1489 van de anonieme Brugse meester van de Baroncelli portretten. Het was van eind zestiende eeuw tot 1931 in handen van de Brugse familie Rapaert en wisselde daarna enkele keren van eigenaar. Het bracht 4,1 miljoen pond op. Het laat Maria zien omgeven door apostelen.

Ook nóg oudere kunst deed het de afgelopen weken goed. Op 9 december veilde Christie’s in New York een 29,2 centimeter hoog marmeren beeldje uit de Bronstijd voor 16,8 miljoen dollar. Het stelt een elegante naakte vrouw voor met een Picasso-neus. Het is ca. 2400 voor Christus gemaakt tijdens de Cycladische beschaving. Een 1,20 meter hoge hoofd- en beenloze Romeinse keizer in een fraaie wapenuitrusting (ca. 100 na Christus) bracht 2,2 miljoen dollar op.

Sotheby’s boekte een dag eerder een nog groter succes toen een beeldje, dat geschat was op hoogstens 3 miljoen, onder luid applaus werd afgehamerd op 23,8 miljoen dollar. Elf minuten vocht een Europese telefonische bieder met twee mensen in de zaal om de marmeren buste van de jonge Griek Antinoüs. Antinoüs was de legendarisch mooie metgezel en vriend van keizer Hardrianus. Hij verdronk in 130 na Christus op negentienjarige leeftijd in Egypte. Hadrianus maakte een god van hem en stichtte ter plekke op de oever van de Nijl de stad Antinoöpolis. Het kort na Antinoüs’ dood gemaakte beeldje identificeert hem met een inscriptie en is daarom uniek. Van hem zijn talloze beeldjes gemaakt en ook op munten komt zijn gezicht voor.

De onbekende Europeaan, wiens eerste bod 6,5 miljoen dollar was, won de strijd. Alle achtendertig kavels waren afkomstig uit de collectie van de vorig jaar overleden Amerikaanse zakenman, verzamelaar en filantroop Clarence Day. Alles vond een koper en de winst – de totale opbrengst was 36,8 miljoen dollar – gaat naar een charitatieve stichting van Clarence Day.