Melkboer mag straks in spelershandel

De FIFA wil de licenties voor spelersmakelaars afschaffen. Iedereen kan dan profvoetballers begeleiden. Maar er is protest.

De FIFA kan morgen een beslissing nemen die grote gevolgen zal hebben voor voetballers en spelersmakelaars. De commissie voor clubvoetbal van de wereldbond, die onder leiding staat van UEFA-voorzitter Michel Platini, bespreekt dan de afschaffing van de nu verplichte licenties voor zaakwaarnemers.

Als dit college hiermee instemt, zal het FIFA-congres in juni naar verwachting ook het groene licht geven. Dan kan iedereen, van boekhouder tot de melkboer op de hoek, spelers begeleiden bij transfers en daaraan kan verdienen.

Momenteel is het vak van voetbalmakelaar nog beschermd. Een spelersbegeleider moet over een licentie beschikken om een voetballer te kunnen begeleiden bij een transfer. Hiervoor dient hij een examen af te leggen.

Theo van Seggelen, secretaris van de FIFPro, de internationale vakbond voor profvoetballers, en een van de grondleggers van de nieuwe opzet, stelt dat uit onderzoek is gebleken dat bij zeventig procent van de transfers een niet gelicentieerde makelaar is betrokken. Dan schieten regels en sancties volgens hem hun doel voorbij.

„Bovendien werd geconstateerd dat makelaars vaak een dubbelrol hadden en zowel voor de speler als de club werkten.” Gevolg hiervan is, zo zegt Van Seggelen, dat de club die het meeste betaalt de speler kan vastleggen. „Ook werd vastgesteld dat de verdiensten volstrekt niet in verhouding stonden tot de werkzaamheden.”

Volgens berekeningen is er in Europa afgelopen seizoen ongeveer tweehonderd miljoen euro onttrokken aan het voetbal als gevolg van de makelaarsvergoedingen. De FIFA krijgt in zijn streven naar hervorming steun van de Europese Commissie, die de spelersmarkt doorlichtte. Van Seggelen: „De Commissie concludeerde dat er in het voetbal een zwartgeldcircuit bestaat, waar spelersmakelaars deel van uitmaken. Andere zaakwaarnemers spelen een rol in belastingontduiking of bezondigen zich aan handel in minderjarigen.”

Het klinkt op het eerste gezicht nogal onlogisch dat de FIFA nu de licenties juist wil afschaffen. Er is echter bewust voor gekozen om de controle voortaan te laten plaatsvinden op de transactie en niet meer op de licenties. De spelersmakelaar krijgt een andere naam: intermediair. Zodra deze bemiddelt in een nationale transfer, moet de voetballer hem opgeven bij de bond. Gaat het om een internationale transactie, dan dient de naam van de tussenpersoon te worden geregistreerd bij de FIFA. „Bij elke transfer weten we nu wie er voor verantwoordelijk is en wat eraan wordt verdiend”, zegt Van Seggelen.

Aan de vergoeding is een limiet gesteld. Die mag voor arbeidsbemiddeling van een speler niet meer dan drie procent van de loonsom zijn. Als een makelaar bij een transfer voor een club werkt, mag hij niet meer dan drie procent van de transfersom ontvangen, met een maximum van twee miljoen dollar.

Voortaan moeten voetbalclubs elk voorjaar bekendmaken hoeveel commissie ze hebben betaald aan intermediairs. „De clubs en spelers worden zo meer bewust van het hebben van een adviseur”, meent Van Seggelen. „Als een intermediair in het register van de bond staat genoteerd, moet hij zich houden aan de regels. Een voetbalbond kan een transfer tegenhouden als die worden overschreden. De profvoetballer zal goede voorlichting moeten krijgen over het nieuwe systeem.”

Verschillende Europese voetbalbonden zijn mordicus tegen de FIFA-plannen. In de commissie van Platini zitten vertegenwoordigers uit alle grote Europese voetballanden. Daarom is Van Seggelen niet helemaal gerust op de afloop van de vergadering van morgen.

De voormalige voorzitter van de Nederlandse spelersvakbond VVCS vindt echter dat de nieuwe opzet een kans moet krijgen. „Niemand kan voorspellen hoe dit systeem uitpakt”, meent Van Seggelen. „We weten alleen dat de huidige regulering in ieder geval niet werkt. Moeten we dan zo doormodderen? Makelaars schreeuwen nu al dat dit het einde van het profvoetbal wordt. Maar dat zijn ook degenen die geweldige vergoedingen in rekening brengen.”

Volgens Roberto Branco Martins, directeur van de belangenvereniging voor spelersmakelaars Pro Agent, worden vooral de kleine makelaars de dupe. „Er wordt over deze mensen altijd een beeld geschetst van zakkenvullers. Voor sommigen is het sappelen. Er ontstaat een gigantische druk op de onderlaag. Mede door de komst van allerlei goudzoekers.”

De directeur van Pro Agent stelt dat ook de clubs de dupe kunnen worden van het nieuwe systeem. „Roda JC heeft in het verleden veel Afrikanen binnen gehaald. Daar zitten allerlei schakels tussen, waar je straks geen zicht meer op hebt. Dan kan er ineens een claim komen voor de club van een makelaar in Nigeria die in dat land een rechtszaak aanspant om zijn geld te krijgen.”