School wordt veel te zwaar

Het heeft geen zin de profielen af te schaffen en alleen een alfa- en bètaprofiel in te stellen.

Pak de kern van het probleem aan: de leraren.

Minister Van Bijsterveldt van Onderwijs wil de vier huidige profielen in het onderwijs afschaffen en de leerlingen voor de keus van een alfa- of een bètaprofiel te stellen. Is dat wel de oplossing voor de problemen op school? Waarschijnlijk niet.

Nu is het systeem zo gemaakt dat je het vakkenpakket heel precies samen kunt stellen. De eerste jaren op de middelbare school heb je met je hele klas alle vakken. Hierdoor kom je goed te weten wat je wel interessant vindt, en wat niet. En je bent er na een paar jaar ook achter waar je allemaal wel en niet goed in bent. Op grond daarvan is het mogelijk om per persoon het ideale vakkenpakket samen te stellen. Je kunt het vergelijken met een restaurant: de meeste mensen weten na ervaring wel wat ze lekker vinden, dus wat ze gaan bestellen.

In het nieuwe systeem zou je moeten kiezen. Of je doet een bètaprofiel, dat is technisch. Je doet dan vakken als scheikunde en natuurkunde, met de nadruk op wiskunde. Als dat toch niet helemaal jouw ding is, kun je altijd nog kiezen voor een alfaprofiel. Dan krijg je vakken als aardrijkskunde, geschiedenis en economie, hierbij ligt er minder nadruk op wiskunde. Als dit ook niet helemaal jouw ding is, dan heb je dus een probleem.

Als je bijvoorbeeld een bedrijf wilt opzetten, is economie altijd handig. Maar ik denk ook dat iedere ondernemer graag zou willen uitrekenen bij hoeveel personeel hij optimale winst maakt. Dit wordt dus onmogelijk gemaakt. Zo kun je in veel branches de boot missen, en dat is niet helemaal wat we willen.

Een onderdeel van het nieuwe plan is ook om meer aandacht te schenken aan vakken als Engels en Nederlands. Dit is nergens voor nodig. Alle kennis die je moet hebben aan het einde van de rit komt netjes voorbij. Ook bij deze twee vakken. Of je er wat mee doet ligt aan de leerling zelf. Je leert geen Engels door woordjes te stampen en grammatica te leren. Dat is enkel de basis. Het continu spreken en de interactie zetten dan de puntjes op de i. Bij Nederlands is dat ook zo. De elementaire dingen als zinsbouw en tekststructuur leer je in de les, maar het schrijven zal je toch echt zelf moeten oefenen. Ook wiskunde willen ze meer aandacht geven. Nu kun je een profiel kiezen zonder wiskunde, maar ze willen het gaan verplichten. Als je bijvoorbeeld heel graag een taal wilt gaan studeren, verplichten ze je toch om wiskunde lessen te volgen.

En is het niet een beetje toevallig dat de kwaliteit van het onderwijs is gedaald een paar jaar nadat voor scholieren ineens een veel te hoge urennorm is ingesteld? Het wordt gewoon onhaalbaar gemaakt om zoveel naar school te komen, en daarnaast ook nog eens stapels huiswerk te maken. Veel leerlingen kunnen het gewoon niet meer aan, of hebben de motivatie niet meer. Dan leggen ze het bijltje erbij neer.

Ook de kwaliteit van de leraren kan verbeterd worden. Want je moet het vandaag de dag maar net treffen of je leraar wel of niet in staat is om een som uit te leggen. We horen het in de wandelgangen vaak genoeg; ‘die klas gaat slechter presteren dan die andere op natuurkunde, want van zijn uitleg valt geen chocola te maken.’ Op sommige vakken tref je het wel met de bekwaamheid van je docent, maar dat zou eigenlijk niet moeten. Alle leraren moeten goed zijn!

Een veel te dure reorganisatie is dus helemaal niet de oplossing. De arbeidsmarkt waar alfavakken en bètavakken elkaar kruisen is anders totaal uitgestorven over een aantal decennia. Er moet gewoon wat meer aangespoord worden om echt je best te doen. Het onderwijs moet aangepakt worden bij de kern, de leraren. Als je in een restaurant maar twee menu’s had, zou dat ook binnen afzienbare tijd failliet gaan.

Simon Beijer woont in Middelburg en zit in 5 havo.