Nationale DenkTank wil ‘Warm hart en Hoofd koel Award’

Groenlinks vroeg spoeddebat aan na spoorproblemen op pakjesavond

Bestuurders en politici moeten na incidenten niet overhaast en ondoordacht reageren, vindt De Nationale DenkTank. In een rapport, dat vandaag aan minister Opstelten (Veiligheid en Justitie), wordt aangeboden pleit het academisch collectief voor een ‘Warm hart en Hoofd koel Award’.

Een voorbeeld. Op 3 september 2008 werden zes ambulancemedewerkers in Amsterdam-West bedreigd door omstanders toen ze bezig waren met een slachtoffer van een steekpartij. Het incident leidde tot een staking en maatschappelijke beroering. Toenmalig burgemeester van Amsterdam Job Cohen verwees direct naar “de Marokkaanse gemeenschap”. Hoewel Cohen veel bijval kreeg, nuanceerde hij later zijn woorden omdat hij spijt had van de stigmatisering. Van een andere orde was de aanslag van Karst T. op Koninginnedag 2009. De premier beperkte zich die dag met de mededeling dat hij “nog geen conclusies” wilde trekken over de toekomst van Koninginnedag.

Domme pech

Of en op welke gronden de prijs toegekend moet worden, zal nog bepaald worden. Maar de zorg die hiertoe aanleiding is komt niet uit de lucht vallen. Op 1 maart 2010 organiseerde Stichting Slachtofferhulp het symposium ‘Kramp na de ramp’. Toenmalig directeur Jaap Smit sprak daar zijn verbazing uit over hoe de samenleving omgaat met wat hij noemt ‘shit that happens in life’. Als eens in de dertig jaar het strooizout op is komt er meteen een spoeddebat, gaf hij als voorbeeld. “Pech lijkt niet meer te bestaan. ” De oorzaak formuleerde hij als volgt:

“De mondige burger wil aan de ene kant een overheid die zich zo weinig mogelijk bemoeit met het persoonlijke leven, maar verwacht tegelijkertijd maximale veiligheid en bescherming en wijst de overheid direct aan als schuldige als er iets mis gaat. Tegelijkertijd roept diezelfde overheid zelf dat beeld op in de wijze waarop zij die hoge verwachtingen ook voedt. Nooit zal er meer een tekort aan strooizout zijn!”

Bekijk hier de typisch-Nederlandse reactie na het ontsnappen van een TBS’er.

Afrekencultuur

Ook laakte hij de afrekencultuur, aangewakkerd door ‘de’ media. “Wanneer een incident zich voordoet wordt de berichtgeving door twee belangrijke vragen gedomineerd. De eerste vraag is: wie is verantwoordelijk en dus aansprakelijk? Die vraagt maakt iedereen bloednerveus en voorzichtig.” De symboolpolitiek die daarop volgt is volgens hem contraproductief.

De Nationale DenkTank, een team van ruim twintig excellente masterstudenten, pas-afgestudeerden en promovendi, heeft ook een ‘Incidentenwijzer’ ontwikkeld die bestuurders richtlijnen geeft wat wel en niet te doen tijdens een crisis.