Wat? Dit pikken de studenten niet

Terwijl studenten hun ongenoegen toonden, stemde het Britse parlement in met verhoging van het collegegeld.

De Liberaal-Democraten worstelden met het besluit.

Demonstrators clash with police during a protest in Westminster, central London December 9, 2010. Britain's parliament on Thursday approved plans to increase fees paid by university students despite a rebellion by members of the coalition government. Protesters had earlier clashed with police outside parliament in central London during the debate. REUTERS/Luke MacGregor (Britain - Tags: BUSINESS CIVIL UNREST POLITICS EDUCATION SOCIETY)
Demonstrators clash with police during a protest in Westminster, central London December 9, 2010. Britain's parliament on Thursday approved plans to increase fees paid by university students despite a rebellion by members of the coalition government. Protesters had earlier clashed with police outside parliament in central London during the debate. REUTERS/Luke MacGregor (Britain - Tags: BUSINESS CIVIL UNREST POLITICS EDUCATION SOCIETY) REUTERS

De Britse vicepremier Nick Clegg heeft de afgelopen dagen vast aan George H. Bush gedacht. Die sprak in 1988 als Republikeins presidentskandidaat de woorden: „Read my lips. No new taxes.” Twee jaar later moest hij als president toch de belastingen verhogen.

Ook Clegg beloofde iets wat hij niet kon waarmaken. Tijdens de verkiezingscampagne in mei ondertekende hij, samen met vrijwel al zijn partijgenoten, een petitie van de National Union of Students tegen verhoging van het collegegeld. De Liberaal-Democraten wonnen daarmee veel stemmen onder studenten.

Maar regeren, zeker als onderdeel van een coalitie en helemaal in een tijd van bezuinigingen, betekent moeilijke beslissingen nemen en compromissen sluiten. De belofte werd gisteravond gebroken: het collegegeld wordt vanaf 2012 verhoogd van 3.290 pond per jaar tot een bedrag dat universiteiten zelf mogen vaststellen, tot een maximum van 9.000 pond.

Cleggs partijgenoten hadden het er moeilijk mee. 21 van de 50 Lib-Dems stemden tegen het voorstel, dat uiteindelijk met een kleine meerderheid werd aangenomen. De partij was in drie kampen verdeeld: de kabinetsleden stemden voor, een deel van de parlementsleden onthield zich van stemming en een derde groep stemde tegen. Onder de tegenstemmers waren zwaargewichten als de voormalige partijleiders Charles Kennedy en Menzies Campbell. Zij vertegenwoordigen een kiesdistrict met een universiteit. Drie onbetaalde kabinetsleden, onder wie een Conservatief, namen ontslag om tegen te kunnen stemmen.

Aan de partijtop was te zien hoe de Lib-Dems worstelden met hun besluit. Partijleider Clegg stemde voor, partijvoorzitter Tim Farron tegen en vicepartijleider Simon Hughes onthield zich van stemming.

Als de Liberaal-Democraten allemaal hadden tegengestemd, was dat voor de Conservatieve coalitiepartner een teken dat de liberalen geen beslissingen kunnen nemen en dus niet kunnen meeregeren. Hadden alle Lib-Dems zich van stemming onthouden, dan hadden ze besluiteloos geleken, en het was op zijn minst curieus geweest: minister van Innovatie Vince Cable was nauw betrokken bij het opstellen van het nieuwe beleid.

En hadden alle Lib-Dems voor gestemd, dan had de achterban dat als een teken gezien dat de partij niet te vertrouwen is, wat zijn weerslag zal hebben op de volgende verkiezingen.

Dat zal hoe dan ook gebeuren. In de peilingen staan de Liberalen op slechts 8 procent. Studentenvakbonden hebben acties aangekondigd tegen alle parlementsleden die nu voor stemden. De Liberaal-Democraten vertegenwoordigen studentensteden als Cambridge, Bristol, Edinburgh en Sheffield (Clegg).

Buiten toonden de studenten gisteren al hun ongenoegen. Tienduizenden waren opnieuw naar Londen gekomen om te protesteren en ook in andere steden werd gedemonstreerd. Dat verliep over het algemeen rustig, maar liep op enkele plaatsen fiks uit de hand. De politie, die een kordon legde rond het parlement om te voorkomen dat het zou worden bestormd, werd bekogeld met flessen, vuurwerk en biljartballen. Negen agenten en zeker 19 studenten raakten gewond, enkele tientallen demonstranten werden gearresteerd. De kerstboom op Trafalgar Square werd in brand gestoken, een auto waarin prins Charles en Camilla zaten, werd aangevallen, het ministerie van Financiën beklad. Toen deze krant naar de drukker ging, waren de protesten nog aan de gang.

De studenten vrezen dat hoger onderwijs alleen toegankelijk wordt voor diegenen die het kunnen betalen en dat vooral jongeren uit arme gezinnen zich zullen laten afschrikken door het hoge collegegeld.

De herhaaldelijke verzekering van vicepremier Clegg dat het collegegeld pas na het afstuderen hoeft worden terugbetaald, en dan nog alleen als de afgestudeerde meer dan 21.000 pond per jaar verdient, werd niet gehoord.

De studenten worden gesteund door oppositiepartij Labour, die gisteren tegen het voorstel stemde. Partijleider Ed Miliband zei dat de coalitie „de ladder onder de armsten” wegtrekt waardoor hoger onderwijs voor hen onbereikbaar wordt. Maar ook Labour had plannen om studenten meer te laten betalen voor hun onderwijs, onder meer door een belastingheffing onder afgestudeerden. Daar pleit ook de studentenvakbond voor.

De worsteling van de coalitie is nog niet helemaal over: dinsdag wordt in het Hogerhuis gestemd over de verhoging van het collegegeld.