Thuis

scene uit de film Meet Me in St. Louis Judy Garland
scene uit de film Meet Me in St. Louis Judy Garland

Meet Me in St. Louis

Regie: Vincente Minnelli. Met: Judy Garland, Margaret O’Briendvd film

Wat in de rest van het jaar niet kan, wegens de kijkcijfers, kan in de kersttijd ineens wel: oude films op televisie uitzenden die een warm en behaaglijk gevoel oproepen. Misschien zal Meet Me in St. Louis nog ergens opduiken, anders is er de dvd. De musical van de nog jonge Vincente Minnelli is gemaakt in 1944, in niet-protserig technicolor, toen het Amerikaanse filmpubliek wel een verzetje kon gebruiken. De film speelt zich veertig jaar eerder af, als de stad in het middenwesten van de VS door de Wereldtentoonstelling even de navel van de wereld lijkt. Esther Smith (Judy Garland) kan niet wachten tot de tentoonstelling open gaat. Maar het gezin dreigt huis en haard te moeten verlaten, als vader een betere baan kan krijgen in New York.

Dat thema sprak Amerikanen aan in het oorlogsjaar 1944, waarin talloze gezinnen gescheiden van elkaar moesten leven, en velen zich gedwongen zagen om huis en haard te verlaten.

Dat is misschien de reden dat de film zo’n ernstige, droevige ondertoon heeft. Ook door de uitstraling van Judy Garland, die ook in de meeste lichte, luchtige scènes serieus blijft.

Klassiek is de scène waarin ze voor haar verdrietige zusje aan het raam het beroemd geworden kerstliedje zingt: Have Yourself a Merry Little Christmas. Mooi, maar het helpt niet. Daarna is haar zusje pas echt ontroostbaar. De kijker begrijpt waarom. Wat kan een musical mooi zijn, als de liedjes niet alleen sterk zijn, maar ook nauwkeurig gedoseerd. Niet te veel, dat is het geheim.

Peter de Bruijn

Seventeen Moments of Spring

Serie, 6 dvd'sRegie: Tatjana Lioznova.

Zijn complexe redeneringen zijn het onderwerp van ontelbare Russische grappen. Otto von Stirlitz, het alias van de Russische spion Maksim Isajev, in nazi-Duitsland geïnfiltreerd in de veiligheidsdienst SD. Aan Stirlitz de taak om in de lente van 1945 te voorkomen dat SS-chef Himmler achter de rug van Hitler een aparte vrede sluit met de Amerikanen.

Seventeen Moments of Spring, een twaalfdelige serie uit 1973, is nog vaak op Russische tv te zien. De serie voedt de mythe van de KGB als de koele, intellectuele, onbaatzuchtige superelite die voorbestemd is Rusland te regeren. Poetins eerste verkiezingscampagne in 1999 werd door zijn spindoctors achteraf de Stirlitz-campagne genoemd. Probleem was indertijd dat de diep gehate president Jeltsin hem als opvolger had aangewezen. Een handicap, dus deed Poetin heel mysterieus. Hij wekte de indruk dat hij trouw veinsde, maar eigenlijk een spion in het Jeltsinkamp was, zoals Stirlitz bij de nazi's. Het hielp ook dat Poetin Duits sprak en vaak zijn liefde voor deze cultheld beleed.

Wat trekt de Russen in Stirlitz? Hij heet de Sovjet-James Bond te zijn, maar actie, seks, gadgets of groteske schurken zijn schaars in Seventeen Moments. Stirlitz beweegt zich in een sobere wereld van kantoren, intriges, geheime ontmoetingen en telegrammen. Verrassend genoeg komen de nazi’s er niet slecht vanaf: Stirlitz’ nemesis, Gestapo-chef Müller, is een sympathieke patriot. Ook dat past in de KGB-wereldblik: geheimagenten zijn een elite die een complex spel voor heren spelen.

Seventeen Moments is interessant, wellicht essentieel, voor wie het Poetinisme wil begrijpen. Want Rusland wil nog altijd Stirlitz als president.

Coen van Zwol