Haïtianen zijn getergd door rampspoed

De cholera in Haïti is wel degelijk meegebracht door VN-militairen uit Nepal, blijkt uit een onderzoek.

Pijnlijke onthulling op de dag van de verkiezingsuitslag.

Haitians run on a street shouting slogans against the government during a protest following presidential elections in Port-au-Prince December 8, 2010. Protests and sporadic gunfire erupted in Haiti's capital late on Tuesday after electoral authorities announced the country's inconclusive presidential election would go to a run-off vote. REUTERS/Eduardo Munoz (HAITI - Tags: ELECTIONS POLITICS CIVIL UNREST)
Haitians run on a street shouting slogans against the government during a protest following presidential elections in Port-au-Prince December 8, 2010. Protests and sporadic gunfire erupted in Haiti's capital late on Tuesday after electoral authorities announced the country's inconclusive presidential election would go to a run-off vote. REUTERS/Eduardo Munoz (HAITI - Tags: ELECTIONS POLITICS CIVIL UNREST) REUTERS

Op de dag van de uitslag werd de onrust rond de Haïtiaanse presidentsverkiezingen dinsdag vergroot door uitgelekt, explosief onderzoek. Zoals veel Haïtianen al vermoedden, is de bron voor de cholera-epidemie vermoedelijk de basis met Nepalese VN-militairen in de stad Mirebalais. Al hebben de VN verantwoordelijkheid voor de uitbraak – inmiddels 2.100 doden en 90.000 besmettingen – steeds ontkend.

Het nieuws was gebaseerd op het nog niet gepubliceerde rapport van de Franse gerenommeerde epidemioloog Renaud Piarroux. In opdracht van de Franse regering en de Haïtiaanse regering deed de cholera-expert onderzoek naar de bron van de uitbraak van eind oktober.

Piarroux zei eind vorige maand al dat iemand de cholerabacterie naar Haïti had meegenomen. Dat de ziekte niet was ontstaan in de overvolle tentenkampen in en rond Port-au-Prince, maar ergens in centraal-Haïti.

In het rapport concludeert Piarroux dat de epidemie is begonnen bij een aftakking van de rivier de Artibonite bij Mirebalais. Om precies te zijn: in de rivier naast de militaire basis van de Nepalezen. Mogelijk zijn de bacteriën via de ontlasting van de militairen in de rivier beland en heeft de ziekte zich zo via de Artibonite-delta verspreid door het land.

Zekerheid dat Nepalese militairen, die in de maand van de uitbraak arriveerde, de cholera hebben meegebracht, is er niet volgens Piarroux. Maar, schrijft hij: „Geen andere hypothese om de uitbraak van de epidemie te verklaren, kon worden gevonden.”

Eerder was de bacteriestam al getraceerd tot de laatste cholerapandemie uit 1961 die zich vanuit Indonesië over de wereld verspreidde. De bacterie bereikte Latijns-Amerika in 1991, maar Haïti tot oktober nog niet. Bewijs voor vroegere cholera-epidemieën in Haïti ontbreekt.

Het Franse persbureau AFP bracht het nieuws dinsdagavond, uren voor de verkiezingsuitslag bekend werd gemaakt. De onthulling komt op een gevoelig moment. Geruchten over de Nepalese betrokkenheid hebben vorige maand in het noordelijke Cap-Haïtien, maar ook in Port-au-Prince tot gewelddadige protesten tegen VN-militairen geleid. Meer betogingen volgden na verdenkingen van fraude bij de parlements- en presidentsverkiezingen van eind vorige maand.

De VN-blauwhelmen, sinds 2004 aanwezig in Haïti, worden door ontevreden Haïtianen wel gezien als een verlengstuk van de falende regering-Préval. De president wordt verantwoordelijk gehouden voor het uitblijven van de wederopbouw sinds de verwoestende aardbeving van begin dit jaar. Zijn opvolger wordt verantwoordelijk voor een miljardenbudget aan internationale hulpgelden.

De VN-macht, MINUSTAH, is ingesteld om Haïti, met een tragische geschiedenis van coups en buitenlandse interventie, te stabiliseren en staatsgrepen te voorkomen. De blauwhelmen (ruim 9.000) onder bevel van Brazilië hebben er de afgelopen jaren ook voor gezorgd dat het geweld en de ontvoeringen door jeugdbendes is afgenomen.

Demonstraties tegen de buitenlandse aanwezigheid zijn een terugkerend verschijnsel in Haïti, maar dit jaar is de bevolking door alle ramspoed extra getergd. VN-chef Ban Ki-moon waarschuwde eind vorige week nog dat binnen zes maanden zo’n 650.000 mensen besmet kunnen worden door de cholera. Zeker 300 extra artsen zijn nodig zijn om verdere verspreiding te voorkomen.

Ook na het uitlekken van het rapport van Piarroux ontkent de VN de verantwoordelijkheid voor de cholera-uitbraak. Woordvoerder Vincenzo Pugliese: „Het Nepalese contigent is slechts een stuk van de cholerapuzzel, aangezien er geen sluitend bewijs is of het Nepalese kamp wel of niet de bron van de epidemie was.”