Extreem dun en ongelofelijk teer

Wat is erger, een munt die wordt verdund tot een homeopathische oplossing, of één die als een aspirientje uit elkaar dreigt te vallen? De wisselkoers van de euro ten opzichte van de dollar is ondanks alle calamiteiten in de eurozone van dit jaar opvallend stabiel. Er gaat wel eens wat van de euro af, maar om nu te zeggen dat de gemeenschappelijke munt uit de gratie is? Vanmorgen stond de euro op zo’n 1,32 dollar, eerder dit jaar bereikte hij een piek van rond 1,44 en een bodem van 1,22. Er zijn zat jaren geweest met veel grotere schommelingen.

Dat de euro een risico loopt is ontegenzeggelijk waar. Nog steeds is er het gevaar dat hij uiteenvalt, zeker als de regeringsleiders volgende week op de laatste Europese top van het jaar geen structureel toekomstregime voor de eurozone weten te schetsen. Dat de waarde ten opzichte van de dollar zo stabiel is, zegt dan ook veel over de Amerikaanse munt zelf.

Een vergelijking maakt veel duidelijk. Het Amerikaanse begrotingstekort bedraagt dit jaar 10,5 procent, tegenover 6,3 procent als gemiddelde van de eurolanden. Volgend jaar gaat het Europese tekort waarschijnlijk omlaag, volgens de OESO tot 4,6 procent. In de Verenigde Staten kwamen president Obama en het Congres deze week de belangrijkste financiële paragraaf voor 2011 overeen, inclusief de concessie van de president dat de belastingverlaging voor de allerrijksten intact blijft. Het totale pakket komt volgens voorlopige berekeningen neer op zo’n 450 miljard dollar aan extra uitgaven en minder inkomsten per jaar, hetgeen het begrotingstekort waarschijnlijk rond de 10 procent houdt – of meer.

De Amerikaanse staatsschuld streefde dit vorig jaar al de gemiddelde Europese staatsschuld voorbij. De verwachting is dat de staatsschuld de 100 procent van het bruto binnenlands product overstijgt in 2012. Hallo Italië.

We gaan nog even door: de betalingsbalans van de eurozone als geheel vertoont een miniem tekort van 0,2 procent, terwijl Amerika met een tekort van 3,4 procent ver in het rood staat. En dan is er nog het monetaire beleid: de Europese centrale bank kocht tot nu toe 69 miljard euro aan staatsschuld op, maar zorgt ervoor dat daarmee geen nieuw geld wordt gecreëerd. De Amerikaanse centrale bank koopt voor bijna het tienvoudige aan staatsleningen op, en schept daarvoor wel nieuwe dollars. Zij sluit bovendien niet uit dat de aankopen nog veel massaler worden.

Alleen de groeivooruitzichten voor de VS voor 2011 zijn beter, maar dat is vooral dankzij de inzet van bovengenoemde paardenmiddelen in de begroting en de geldpolitiek.

Als Amerika, kortom, een euroland was, dan zou het vermoedelijk ongenadig op zijn donder krijgen, en worden ingedeeld bij de probleemgevallen. Maar de VS hebben hun eigen munt. Dat heeft overigens niet verhinderd dat de zorgen daar hun eigen dynamiek krijgen: de Amerikaanse obligatiemarkt beleefde dinsdag en gisteren de scherpste koersdalingen sinds de Lehman-crisis van 2008. De markt is nerveus, en niet ten onrechte.

Voorlopig moet relatieve onaantrekkelijkheid het antwoord zijn op de relatieve rust tussen euro en dollar. Valutahandelaren zijn onwillekeurig gebombardeerd tot de publieksjury van een show die niet zou misstaan in het portfolio van Endemol – The Worlds Ugliest Top Currency.

Extreem dun versus een meervoudige persoonlijkheidsstoornis. Wie er wint? Mooi thema voor 2011.

Maarten Schinkel