Ook initiatiefrijke 'Aanpakkers' zijn soms verongelijkte burgers

Het is maar een piepklein programma, een beetje verstopt in de vooravond van Nederland 2. We mogen niet eens weten wie de makers zijn, want begin- en eindtitels worden tegenwoordig sterk ontraden door de netmanager, in verband met het gevaar van wegzappen.

Gelukkig is de stem van de interviewer achter de camera in Aanpakkers (NTR) onmiskenbaar van Frans Bromet. We kunnen dus aannemen dat hij de maker is van de portretjes van een minuut of tien, twee per aflevering, van mensen die niet bij de pakken neerzitten, maar naar vermogen een bijdrage leveren aan de samenleving.

Die ideologie is nauw verbonden met de missie van de RVU, een van de drie zendgemachtigden die dit jaar fuseerden tot NTR. In het verleden zagen we weleens een mevrouw op dreigende toon willekeurige voorbijgangers manen tot vrijwilligerswerk. Deze meer documentaire aanpak is efficiënter, sympathieker en spontaner.

In de parade van deskundigen, kunstenmakers en mensen met een grote mond die dagelijks op televisie voorbijtrekken, zijn de personages van Bromet vrijwel altijd een verademing. Als we al ‘gewone mensen’ zien, dan zijn het vaak slachtoffers of curiosa. Hello Goodbye (NCRV) vormt een andere uitzondering, al wordt daar soms wat opzichtig naar de emotie gezocht.

Bromet heeft doorgaans enige tijd nodig om vragenderwijs tot de kern te komen. Maar als hij beet heeft, dan laat hij niet los voordat de gesprekspartner ons deelgenoot heeft gemaakt van zijn diepste dilemma’s, onvrede of verdriet.

De indruk bestaat dat Bromet voor deze productie minder tijd beschikbaar had dan voor zijn eigen films. Toch komt hij door zijn lange ervaring vaak bewonderenswaardig over. Twee weken achter elkaar verschenen er tranen in de ogen. Dat is zeker niet het doel van Bromet, maar hij gaat de confrontatie evenmin uit de weg. Discreet, dat wel. Toen de ingenieur die zijn eigen huis bouwde, het te kwaad kreeg omdat hij zich realiseerde nooit serieus te zijn genomen, ging de camera terecht heel even uit.

Ook Aanpakkers zijn soms boze burgers. De vrijwilligers en klanten van een kledingbank voor gratis gebruikte kleding en speelgoed vinden de inkomensverdeling in Nederland te onrechtvaardig om het droog te kunnen houden.

Heel mooi was het vignet van de Beverwijkse parochianen die hun eigen kerk hadden bezet, omdat het bisdom die wilde sluiten. Ook hier sluimerde een klassetegenstelling, want die andere kerk, van de gegoede middenstand, mocht wel blijven bestaan.

Goed dat zulke bewogen burgers met een wrok nog ergens op televisie ernstig worden genomen, en niet, zoals in Man bijt hond (NCRV), een beetje geëxploiteerd als rare insecten.