Britse troepen Helmand waren niet klaar

Wim Brummelman

Amerikaanse functionarissen en de Afghaanse president Hamid Karzai uitten vorig jaar harde kritiek op Britse troepen die tussen 2006 en 2009 gelegerd waren in de Zuid-Afghaanse provincie Helmand.

Dit blijkt uit nieuwe naar buiten gebrachte Amerikaanse ambtsberichten via de klokkenluidersite WikiLeaks.

Volgens de Afghaanse president Karzai waren de Britse militairen niet op hun taak berekend. Hoge Amerikaanse functionarissen spraken zich in soortgelijke zin uit.

De nu door WikiLeaks gelekte ambtsberichten zijn pijnlijk voor de regering in Londen, de trouwste bondgenoot van de Verenigde Staten in Afghanistan en eerder in Irak. Tot dusver zijn 345 Britse militairen in Afghanistan gesneuveld.

Van Britse zijde werd vanochtend gereageerd dat de kritiek niet nieuw is en dat in het verleden al eerder publiekelijk werd gewezen op het gebrek aan militaire mankracht in de door de Talibaan bedreigde provincie. Daardoor zou effectief optreden niet mogelijk zijn geweest.

Maar uit het Amerikaanse diplomatieke verkeer vanuit Kabul valt op te maken dat Afghaanse en Amerikaanse functionarissen zich vooral stoorden aan de houding en taakuitoefening van de Britten. „Ik heb niets tegen de Britten maar ze moeten eens van hun basis afkomen en zich met de bevolking onderhouden”, zei gouverneur Mangal van Helmand in januari 2009 tijdens een bezoek van de aanstaande Amerikaanse vice-president Joseph Biden..

Een maand eerder, op 9 december 2008, kreeg minister van Defensie, Robert Gates, op de ambassade in Kabul van Amerikaanse functionarissen te horen dat ,,wij en (president) Karzai het er over eens (zijn) dat de Britten niet op hun taak zijn berekend Helmand veilig te stellen”. De komst van aanvullende Amerikaanse gevechtsbrigades in de komende lente en zomer, en de voortdurende aanvoer van nieuwe Afghaanse troepen, zullen leiden tot ,,een voldoende veilige situatie” voor de presidentsverkiezingen later in 2009, voegen ze er aan toe.

President Karzai bleek opgelucht door het vooruitzicht dat de Britse troepen in Helmand zouden worden vervangen door Amerikaanse, blijkt uit een ambtsbericht van eind december 2008. ,,Het bevrijden van Helmand van de Talibaan is belangrijk: Helmand staat (nu nog) niet aan onze zijde”, zei hij met het oog op de komende presidentsverkiezingen.

Karzai citeerde een vrouw uit Helmand die gezegd zou hebben: „stuur de Britten weg en geef ons de Amerikanen terug”. Volgens de Afghaanse president herkennen de Afghanen de NAVO niet: ,,Ze herkennen Amerika.”