Averechts effect

De eerste onthullingen die deze week via WikiLeaks naar buiten kwamen uit de vertrouwelijke post van Amerikaanse diplomaten varieerden van pikant tot schokkend. We konden gegeneerd gniffelen toen we hoorden dat Poetin en Medvedev worden omschreven als Batman met zijn kleine hulpje Robin. Minder onschuldig was bijvoorbeeld het nieuws dat Saoedi-Arabië bij de Verenigde Staten heeft aangedrongen om Iran aan te vallen. Dat kan verregaande consequenties hebben voor de verhoudingen binnen de Arabische wereld.

Intussen is terecht de discussie losgebarsten over de vraag of al die onthullingen wel wenselijk en ethisch zijn. Voorstanders benadrukken dat burgers het recht hebben om geïnformeerd te worden. Tijdens de Watergate-affaire zeurden we ook niet over de vraag of die onthullingen wel ethisch waren. Bovendien hopen de voorstanders op een reinigend effect. Alle wereldleiders zullen zich drie keer achter hun hoofd krabben voordat ze iets stouts doen, want voor je het weet staat het op WikiLeaks.

Maar we moeten niet vergeten dat het illegaal is. Het publiceren van dergelijke vertrouwelijke documenten is een misdrijf. Het materiaal is gestolen. De kranten die het publiceren zijn in zekere zin helers. En dat het illegaal is, heeft een goede reden. Internationale diplomatie kan niet functioneren zonder vertrouwelijkheid, evenmin als de advocatuur of de medische stand kunnen functioneren zonder het beroepsgeheim.

Belangrijker nog is dat de onthullingen een averechts effect zullen sorteren. Ze zullen leiden tot minder transparantie en minder openheid omdat wereldleiders en diplomaten gevoelige informatie alleen maar nog beter zullen afschermen. Als je een schat hebt begraven en ontdekt dat die is gevonden en gestolen, zul je niet stoppen met schatten te verbergen: je zult de volgende alleen maar veel beter verstoppen in een veel dieper gat onder de grond. Bovendien zijn de onthullingen onverantwoord en gevaarlijk omdat ze fragiele internationale relaties op het spel kunnen zetten.

WikiLeaks is een illegaal, moreel onverantwoord en schadelijk project van een megalomane en ijdele oprichter die wereldfaam wil verwerven en geschiedenis wil schrijven.

Ilja Leonard Pfeijffer