Jeter wil zich verkopen als een product

De Amerikaanse honkballer Derek Jeter lijkt in de onderhandelingen over de verlenging van zijn contract bij de New York Yankees zijn hand te overspelen.

Jeter als sportman van 2009
Jeter als sportman van 2009

Hij is de meest bewonderde sportman en de meest begeerde vrijgezel van Amerika. De laatste grote clubspeler, die in 1992 voor de New York Yankees tekende en sinds 1996 een vaste plaats in Yankee Stadium heeft als kortestop. Een karakterspeler, geliefd bij vriend en vijand van de Yankees: hij mijdt controverses, was nadrukkelijk niet betrokken bij de dopeschandalen van het afgelopen decennium en is discreet in zijn relaties met actrices. De roddelbladen krijgen geen vat op hem. Hij vormt het hart van het team dat in 1996, 1998, 1999, 2000 en 2009 landskampioen werd.

Maar honkballer Derek Jeter heeft het nu even verbruid bij de Amerikaanse sportgemeenschap. Reden: Jeter heeft bij zijn contractverlenging zijn hand overspeeld. Afgelopen weekeinde meldde The New York Times (zich beroepend op een anonieme bron) dat hij de komende vier of vijf jaar tussen de 23 en 24 miljoen dollar wil verdienen. Zijn club heeft hem een driejarig contract ter waarde van 45 miljoen dollar aangeboden. Tussen vraag en aanbod zou dus een gat zitten van ten minste een jaar en minimaal 24 miljoen dollar.

Na het bericht in de Times regent het klachten op het sportblog van de krant. Dit voelt aan als arrogantie, schrijft Yankee-fan uit Fort Lee, New Jersey. Wees niet zo hebzuchtig en dom, aldus Bill uit Alabama Volstrekt absurd, meent Ryan uit Chicago. En K. Yeoh uit New Jersey heeft een kort maar krachtig advies: Jeter is niet goed bij zijn hoofd en moet zich laten onderzoeken.

De problemen voor Jeter begonnen enkele weken geleden. Nadat bekend werd dat de onderhandelingen over een verlenging van zijn contract waren vastgelopen, vergeleek zijn makelaar Casey Close in een interview de status van Jeter met die van honkballegende en voormalig Yankee Babe Ruth. Hij vond het ‘verbijsterend’ dat de Yankees de ‘totale waarde van Derek voor de club’ niet betrokken bij het salarisaanbod. Dat had hij beter niet kunnen zeggen. Niet alleen was de platte (drank, taalgebruik) en gulzige (vrouwen, homeruns) Ruth een andere persoonlijkheid dan Jeter, het doorkruiste ook de strategie voor een nieuw contract.

Die was er op gericht hem te waarderen als een merk. De honkbalprestaties van Jeter lieten het afgelopen jaar weliswaar te wensen over – 2010 was verreweg zijn slechtste seizoen, met een slaggemiddelde van .270 – maar zijn reputatie was juist toegenomen.

Had het toonaangevende weekblad Sports Illustrated hem in 2009 niet naar waarde weten te schatten door hem uit te roepen tot sportman van het jaar? Ook daarbij speelde zijn imago zeker zo’n grote rol als zijn prestaties. Met andere woorden: waar de sportman Jeter misschien over zijn hoogtepunt heen is, wordt het product Jeter alleen maar waardevoller. Hij, de enige echte honkbalaristocraat van Amerika, verrijkt de Yankees alleen al met zijn aanwezigheid. Prestaties zijn van secundair belang.

Door zich via zijn makelaar te vergelijken met Ruth bood Jeter de leiding van de Yankees een opening: geen merk dat zijn club verrijkt maar een speler die lijdt aan grootheidswaan. Algemeen directeur Brian Cashman sloeg meteen toe. De Yankees willen hem weliswaar graag houden, aldus Cashman, maar het staat Jeter vrij om de transfermarkt te verkennen. Als hij een club kan vinden die hem een hoger salaris biedt, moet hij vooral vertrekken, luidde de boodschap.

Ook daar zit een strategie achter. De Yankees werden het afgelopen jaar in het naseizoen uitgeschakeld door de Texas Rangers (dat in de World Series verloor van de San Francisco Giants). De beste pitcher van de Rangers, Cliff Lee, wordt nu door de Yankees begeerd. Ze maken een kans hem in te lijven, maar alleen als ze Lee een torenhoog salaris van naar verluidt ruim 20 miljoen dollar per jaar en een langlopend contract aanbieden. Dat past in een trend: de markt voor de werpers groeit, waar die voor spelers enige jaren geleden heeft gepiekt. Anders gezegd: topwerpers zijn momenteel meer waard dan topspelers.

De New York Yankees worden gehaat en bewonderd om hun filosofie. De club is schaamteloos kapitalistisch in zijn sportopvatting: kampioenschappen zijn er om te worden gekocht. De landstitel is elk jaar het doel, de weg ernaar toe wordt nuchter uitgestippeld. Zodra het seizoen is afgelopen maakt de leiding van de club haar lijst bekend van spelers en werpers die moeten worden aangeschaft of van de hand gedaan. Dit jaar luidt de analyse: voor een toekomstig kampioenschap wordt de waarde van Lee hoger ingeschat dan die van Jeter.

Voor sentimenten is doorgaans geen plaats in de Bronx, het stadsdeel waar de Yankees spelen. Maar de Yankees waren bij Jeter even van hun geloof gevallen. Zijn marktwaarde ligt beduidend onder de 45 miljoen dollar die hem is geboden. Ongeveer tweederde van dat bedrag was dank voor bewezen diensten. Dat Jeter dit aanbod hooghartig afwees wordt niet alleen door de leiding van de Yankees gezien als een blunder. De meeste fans van de club hebben de kant van het management gekozen. Een unicum in de honkbalgeschiedenis.