Docusoap Utrechtse rechtbank werkt goed als basisvoorlichting

De Utrechtse strafrechter Jan Krol in de docusoap 'De rechtbank' (EO)
De Utrechtse strafrechter Jan Krol in de docusoap 'De rechtbank' (EO)

De rechterlijke macht heeft besloten meer en beter te communiceren met de samenleving. Dus was PowNews vorige week aanwezig op een voorlichtingsbijeenkomst, waar een aantal magistraten beschikbaar was om elke vraag te beantwoorden.

Laat dat maar aan de jongens en meisjes van PowNed over. Dus werden enkele rechters niet onderworpen aan een inhoudelijk kritisch kruisverhoor, maar kregen zij de vraag voorgelegd wat ze van Oh Oh Cherso vonden en wie hun favoriet was in The Voice of Holland. Toen die programmatitels bij geen van allen een belletje deden rinkelen, lag de conclusie voor de hand. Zie je nou wel: die rechters zijn totaal wereldvreemd en weten niet wat er in de samenleving omgaat.

Quod erat demonstrandum: wie niet op de hoogte is van de meest recente en vluchtige ontwikkelingen in de populaire cultuur, verspeelt het recht om een oordeel te vellen over verdachten of twisten tussen civiele partijen. Het is een oude truc die ook vaak op politici is uitgeprobeerd. Die zijn inmiddels zo verstandig om af en toe een blik te werpen op RTL Boulevard, al moest minister Opstelten (Veiligheid, VVD) in dezelfde uitzending aan zijn voorlichter vragen wat Oh Oh Cherso kon zijn: „Hoe schrijf je dat?”

Misschien is het vruchtbaarder als de magistratuur in haar communicatieoffensief probeert zelf het initiatief te houden. Er valt voor de samenleving, die in meerderheid denkt dat een rechtbankzitting in Nederland net zo verloopt als in een Amerikaanse film, ook nog heel wat te leren.

Een interessante stap in de richting van betere voorlichting is de docusoap De rechtbank, waarvan de EO gisteren de eerste aflevering uitzond. Drie zaken kwamen in een klein half uur aan de orde: een strafrechtelijke, een familierechtelijke en een civiele in kort geding.

De Utrechtse rechtbank liet toe dat er tijdens en rond de zittingen werd gefilmd, zij het niet in de raadkamer. De twee verdachten van een steekpartij kwamen onherkenbaar in beeld.

Voor de gemiddelde leek is het uiterst nuttig om het verschil tussen een rechter, een griffier, een officier en een advocaat gedemonstreerd te zien worden. De korte toelichtingen op de vonnissen die de rechters op camera gaven, waren wel erg summier.

Strafrechter Jan Krol had enige coulance betracht, omdat de verdachten zijn vragen beantwoordden: „Dat is beter dan zwijgende verdachten. Zo kun je tenminste nog een beetje een gesprek voeren.”

Ook bleek tot mijn verbazing de rechter niet terug te schrikken voor een morele reprimande: „Een jonge vader die om half vier nog in de kroeg rondhangt, geeft niet het goede voorbeeld.”

De rechtbank levert minder op dan documentaire portretten van rechters, die HUMAN en IKON maakten, maar dit is juridische voorlichting voor beginners.