,,Why hookers?'' Goede vraag

Naar de gevallen politicus kijkt nooit meer iemand om. Zijn strijd is gestreden, hij heeft verloren. Hij mag af en toe nog opdraven in een talkshow om zijn rancuneuze zegje over zijn opvolgers te doen – luister naar Rob Oudkerk – maar niemand neemt hem nog echt serieus.

Ook degenen die voor de vorm mogen blijven zitten, zoals nu de in opspraak geraakte PVV’ers, treft dit lot. Hun leider zal ze lozen zodra hij de kans ziet. Wie zal er een traan om laten zolang het om incompetente mensen gaat?

We vergeten wel eens dat ook bekwame mensen door een vorm van karakterzwakte in diskrediet kunnen raken. Dan zijn niet alleen zij, maar is ook de samenleving de dupe. Op het filmfestival Idfa was daar een treffend voorbeeld van te zien in de documentaire Client 9: The Rise and Fall of Eliot Spitzer.

Spitzer was voor mij niet meer dan een verre naam, een Amerikaans politicus die enkele jaren geleden door een prostitutieschandaal moest aftreden. Gouverneur van New York gaat naar de hoeren, wordt betrapt en moet aftreden. Dat zijn de platte feiten die een geheugen nog wel zo’n beetje wil onthouden. Hoe onterecht in dit geval.

Regisseur Alex Gibney laat zien dat Spitzer een bevlogen politicus was die de strijd durfde aan te binden met proleterige zakenlieden, foute bankiers en corrupte politici. „De sheriff van Wall Street”, werd hij genoemd. Al in een vorige baan, als openbare aanklager, was hij opgevallen als een onvermoeibare bestrijder van de georganiseerde misdaad.

In de Democratische Partij begon men hem te zien als een mogelijke presidentskandidaat. Uit archiefbeelden komt hij inderdaad als een charismatisch man tevoorschijn, een gedreven spreker die onbevangenheid en durf uitstraalde. Zijn privéleven – vrouw, drie dochters – was onbesproken.

De schok was dan ook groot toen hij in 2008, amper veertien maanden na zijn verkiezing tot gouverneur, moest aftreden. Hij had in contact gestaan met een groot prostitutiebedrijf, wat erop neerkwam dat hij hoge bedragen (2000 dollar per uur) betaalde voor de call girls van de firma Emperors Club Vip in New York. In zes maanden tijd maakte hij 15.000 dollar over voor bezoeken aan zeven, acht vrouwen. Daarbij nam hij, voor iemand met zijn positie, waanzinnige risico’s. Hij kon niet cash betalen en moest daarom persoonlijk betalingen via postagentschappen verrichten. Ook begonnen de prostituees hem te herkennen.

„Why hookers?” vraagt de filmmaker hem op zeker moment droogjes.

Goede vraag. De enige ook die Spitzer in verlegenheid brengt – hij was bereid zich voor deze film uitgebreid te laten interviewen. Hij had met een of andere vrouw een relatie kunnen beginnen, antwoordt hij aarzelend, maar dat was schadelijker geweest voor zijn privéleven. Contacten zonder emoties, dat was veiliger.

Voor zijn privéleven misschien, maar niet voor zijn politieke carrière. De media lustten wel pap van het schandaal. Zijn vele vijanden, vooral onder de Republikeinen, stortten zich vol leedvermaak op hem. En zo kon het gebeuren dat deze bekwame politicus moest aftreden, in tegenstelling tot president Clinton, die een affaire met een stagiaire in het Witte Huis wist te overleven.

De publieke moraal is een grillig monster. De ene keer is hij vergevensgezind, de andere keer slaat hij onverbiddelijk toe. Spitzer is nu gastheer in een talkshow bij CNN. Toch jammer.