Peking heeft zijn buik vol van 'verwend kind' Kim

Een Chinese ambassadeur noemde Noord-Korea al „een bedreiging van de wereldvrede”. China wil geen gedonder aan de grens. WikiLeaks bericht.

Oscar Garschagen

„Kim Jong-il gedraagt zich als een verwend kind dat om aandacht bedelt van een volwassene.’’ „Kim Jong-il is een gevaar voor de wereldvrede.’’ Uit de door WikiLeaks gepubliceerde ‘ambassade-telegrammen’ die over China gaan, blijkt dat Chinese topdiplomaten zich net zulke zorgen maken over de gedragingen van het regime in Noord-Korea als hun Amerikaanse gesprekspartners.

In toenemende mate betwijfelen hoge Chinese functionarissen zelfs de zin van de nauwe politieke en economische banden die de Volksrepubliek China onderhoudt met het regime in Noord-Korea. Samensmelting van de twee Korea’s is ook voor China op de lange termijn aanvaardbaar, mits de eenwording op vreedzame wijze plaats vindt.

Op het moment dat de Chinese diplomatie nieuwe pogingen onderneemt om de spanningen op het Koreaanse schiereiland te verminderen en probeert alle zes rechtstreeks betrokken landen (zespartijenoverleg) weer aan tafel te krijgen, blijkt uit de Amerikaanse telegrammen dat de Chinees-Noord-Koreaanse alliantie onder druk staat.

De communistische liefde is ernstig bekoeld, ook op het hoogste niveau, althans dat is het beeld dat Amerikaanse diplomaten schetsen in rapporten aan hun ministerie van Buitenlandse Zaken. In de ogen van de Chinese publieke opinie is Kim Jong-il een verwerpelijke leider, maar tot nu toe hielden de autoriteiten in Peking het beeld in stand van een warme vriendschapsrelatie. Dat gebeurt tot op de dag van vandaag, want de censuur heeft de publicatie van de Amerikaanse memo’s over de Chinese denkbeelden over Noord-Korea verboden.

De kloof tussen Pyongyang en Peking is ontstaan vanaf het moment dat Noord-Korea begon met nucleaire proefnemingen en het testen van raketsystemen. Toen in 2009 Noord-Korea zich ook terugtrok uit het zespartijenoverleg maakten Chinese functionarissen in gesprekken met Amerikaanse en Zuid-Koreaanse collega’s geen geheim meer van hun frustraties.

De Chinese ambassadeur in Kazachstan, Cheng Guoping, zei in juni 2009 in gesprek met zijn Amerikaanse collega Richard Hoagland dat China „oprecht bezorgd” is over de nucleaire activiteiten van Noord-Korea en dat het geïsoleerde, communistische land „een bedreiging is voor de wereldvrede”.

Volgens ambassadeur Cheng, zo rapporteerde Hoagland aan Washington „hoopt Peking op een vreedzame vereniging op de lange termijn.” Op de korte termijn wil China proberen de status quo te bewaken en te voorkomen dat Kim Jong-il „gek gemaakt wordt”.

De vergelijking van Kim Jong-il met een „verwend kind” is afkomstig van de Chinese onder-minister van Buitenlandse Zaken He Yafei in een gesprek met de Amerikaanse zaakgelastigde in Peking in 2009. Deze Chinese minister waarschuwde de VS later in 2009 ook het bezoek van de Chinese premier Wen Jiabao aan Pyongyang niet al te serieus te nemen, maar dat Wen in het kader van de relaties wel verplicht was te gaan. „Het mag dan zo zijn dat wij hen niet mogen, maar het zijn wel de buren”, aldus He Yafei in een bericht dat bestemd was voor de Amerikaanse onderminister James Steinberg.

Twee niet nader genoemde Chinese functionarissen hebben in een gesprek met de Zuid-Koreaanse onderminister van Buitenlandse Zaken, Chun Yung-woo, laten blijken dat voor een nieuwe generatie Chinese leiders Noord-Korea niet langer een ,,nuttige en betrouwbare’’ bondgenoot is en dat China niet zal ingrijpen als afgestevend wordt op hereniging. De Zuid-Koreaanse Chun denkt dat China ook in het geval van een militair conflict niet tussenbeide zal komen.

In het verslag van dit in februari van dit jaar gevoerde gesprek tussen minister Chun en de Amerikaanse ambassadeur in Seoul, Kathleen Stephens, worden geen namen genoemd van deze Chinese leiders. Vice-president Xi Jinping – beschouwd als de opvolger van president Hu Jintao die in 2012 met pensioen zal gaan – heeft zich onlangs uitgesproken tegen de hereniging van Noord-en Zuid-Korea.

Chinese diplomaten hebben overigens ook geen geheim gemaakt van hun bezorgdheid over het Amerikaanse beleid ten opzichte van Noord-Korea. Het aanscherpen van de sancties en de weigering van Washington om rechtstreeks te onderhandelen met Pyongyang wordt in de vertrouwelijke gesprekken scherp bekritiseerd.

De verklaring daarvoor is eenvoudig, blijkt uit een van de telegrammen: „Peking vreest dat als de Noord-Koreaanse leider in het nauw gedreven wordt hij zich als een gek zal gedragen.”

Kim Jong-il

Citaat op WikiLeaks: „Peking vreest dat als de Noord-Koreaanse leider in het nauw gedreven wordt hij zich als een gek zal gedragen.”