Mooie beloften aan de automobilist. Nu nog waarmaken

Infrastructuur en Milieu

Deze week verdedigt de nieuwe minister van Infrastructuur (voorheen: Verkeer) haar begroting in de Tweede Kamer.

1

130 op de snelweg

Het is een van de meest opvallende voorstellen uit het regeerakkoord: de maximumsnelheid op de snelweg moet omhoog naar 130 kilometer per uur. Maar de praktijk is weerbarstig. De reistijdwinst is beperkt, de onveiligheid op snelwegen zal exponentieel toenemen, net als de geluidshinder en de uitstoot van CO2. Volgens verkeerskundigen van de ANWB kan de snelheid op slechts enkele snelwegen omhoog: op delen van de A2, de A4, de A12 en de A16. ’s nachts wellicht op meer snelwegen. Het kabinet heeft toegezegd te onderzoeken welke wegen voor ‘130’ in aanmerking komen. Van de PVV en de VVD hoeft dat onderzoek niet gehouden te worden, die partijen willen de maatregel zo snel mogelijk invoeren.

2

Jaarlijks 500 miljoen euro extra voor wegen en spoor

Een mooie belofte uit het regeerakkoord, maar op termijn gaat er structureel juist minder geld naar infrastructuur. Het Fonds Economische Structuurversterking, gevuld met opbrengsten uit aardgas, wordt opgeheven. Dat fonds (goed voor vele miljarden) wordt onder meer gebruikt voor nieuwe wegen. Conclusie: er gaat netto geen cent extra naar infrastructuur. Overigens is ook nog niet duidelijk hoe de 500 miljoen wordt verdeeld over ‘asfalt’ en ‘spoor’.

3

Spitsstroken permanent open

Staat niet in het regeerakkoord maar werd deze maand door minister Schultz geopperd. Nederland telt ruim 225 kilometer aan spitsstroken, rijbanen die een beperkt deel van de dag open zijn. Schultz wil eerst de mogelijkheden onderzoeken. Ook hier liggen bezwaren voor de hand: problemen met de veiligheid, luchtkwaliteit en geluidshinder.

4

Geen kilometerheffing

Lang leek de kilometerheffing er te komen, tot het CDA dit voorjaar de steun voor het wetsvoorstel introk. Volgens de partij was het systeem te ingewikkeld en lastig uit te leggen aan automobilisten. Nu wil het kabinet de accijnzen op brandstof verhogen. Daarmee bereik je hetzelfde effect: hoe meer je rijdt, hoe meer je betaalt. CDA-Kamerlid Sander de Rouwe: „Dat principe blijven we nastreven. Mensen moeten kostenbewuster worden.” Accijnsverhoging ligt gevoelig bij VVD en CDA. Beide partijen eisten in het verleden met enige regelmaat afschaffing van het ‘kwartje van Kok’, een in 1991 ingevoerde extra brandstofaccijns. Volgens de coalitiepartijen ligt het dit keer anders. De accijnzen gaan alleen omhoog als vaste autolasten worden verlaagd, en de accijnzen in buurlanden ook omhooggaan.

5

Geen tol op bestaande wegen, tunnels en bruggen

Nog een gevoelig onderwerp voor VVD en CDA. Voormalig PvdA-minister van Verkeer en Waterstaat Tineke Netelenbos (‘Tineke Tolpoort’) werd verketterd door CDA-Kamerlid Eurlings en zijn VVD-collega Hofstra toen zij eind jaren 90 voorstelde tolpoorten te plaatsen. Maar ook nu ligt het anders, zeggen VVD en CDA. Tol mag alleen worden geheven op „additionele” infrastructuur, dus niet op bestaande of geplande wegen, tunnels en bruggen. Je moet er ook niet te hoge verwachtingen van hebben, zegt VVD-Kamerlid Charlie Aptroot: „Het gaat niet om vele tientallen, één per jaar zou al mooi zijn. Dit moet je als een extraatje zien.”

6

En het openbaar vervoer?

Het spoor profiteert van een deel van de 500 miljoen extra die het kabinet jaarlijks uittrekt voor infrastructuur. Maar daarmee is het feestje wel over. Want het kabinet haalt ook veel geld weg bij het openbaar vervoer. Het kabinet bezuinigt 5 procent per jaar (200 miljoen) op openbaarvervoersubsidies in het hele land. Het stad- en streekvervoer in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag krijgt daar nog een bezuiniging van 120 miljoen euro per jaar bovenop, volgens het kabinet terug te verdienen door het vervoer openbaar aan te besteden. Volgens de drie steden is dat onmogelijk en leidt deze bezuiniging tot minder bus- en tramlijnen, hogere tarieven en lagere frequenties. Verder moet de NS jaarlijks 50 miljoen meer betalen om over het hoofdspoornet te mogen rijden, krijgt spoorbeheerder ProRail minder subsidie en moet de spoorsector doelmatiger werken. De laatste twee maatregelen moeten gezamenlijk 160 miljoen euro per jaar opleveren.