Kort nieuws Wetenschap

Opgepepte muis onthoudt beter

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 30 nov. Een muis die genetisch zo veranderde is dat hij snel Alzheimer krijgt, behoudt zijn geheugenfuncties als de werking van een bepaald eiwit wordt ‘opgepept’. Daarmee hebben onderzoekers van het Gladstone Institute of Neurological Disease in San Francisco een nieuwe optie voor een Alzheimermedicijn gevonden, schreven ze zondag online in Nature. Het gaat om het eiwit EphB2. Bekend was dat bij Alzheimerpatiënten brokstukken van het eiwit amyloïde in hersencellen achterblijven die uiteindelijk neerslaan in celverwoestende amyloïdeplaques. De amyloïderesten binden aan EphB2 en blokkeren diens werking: EphB2 is nodig bij de opslag van herinneringen in het langetermijngeheugen. De onderzoekers gaven de Alzheimermuizen een soort gentherapie om de hoeveelheid EphB2 in hersencellen te vergroten. Daarmee bleven de leer- en geheugenfuncties van de muizen intact.

Verjongingsmiddel voor oude muizen

Dor onze redactie wetenschap

Rotterdam, 30 nov. Een enzym dat de uiteinden van chromosomen (de telomeren) repareert kan bij oude muizen orgaanfuncties en het reukvermogen herstellen. Het enzym is daarmee een verjongingstherapie. Telomeren zijn stukken DNA die bij iedere celdeling wat korter worden. Zijn ze te kort, dan kan de cel niet meer delen, waarna veroudering optreedt. In een zondag online gepubliceerd artikel in Nature beschrijven Amerikaanse onderzoekers hoe ze bij snel verouderende muizen waarin het telomeerherstellende enzym (telomerase) was uitgeschakeld, dat enzym weer inschakelden. Veel ‘slapende’ cellen gingen daarop weer delen, waarna organen en de hersenen beter functioneerden. De onderzoekers waarschuwen dat herstel van telomerase ook tot kanker kan leiden. Veel tumorcellen blijven maar delen doordat ze, door genmutaties, zelf al het vermogen hebben ontwikkeld om hun telomeren op lengte te houden.

Meren warmen op

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 30 nov. De grote zoetwatermeren op aarde warmen in hoog tempo op. Hier en daar warmen ze zelfs sneller op dan de luchttemperatuur in hun omgeving. Deze week publiceren NASA-onderzoekers in Geophysical Research Letters de resultaten van metingen aan 167 grote tot zeer grote meren op het noordelijk en zuidelijk halfrond. In de lokale zomerperiode werd de nachtelijke temperatuur daarvan bepaald aan de hand van hun infrarode straling zoals die door satellieten werd opgevangen. Gemiddeld werden de meren in de periode 1985 tot 2009 ongeveer 0,45 graad Celsius per decennium warmer, met uitschieters tot 1 graad per decennium. Vooral op middelbare en hoge geografische breedten van het noordelijk halfrond (in het bijzonder in Europa) was de opwarming groot. Dit kan belangrijke consequenties hebben voor de groei van algen.