...En de Fransen nu ook bezorgd

Frankrijk is gezond, benadrukt president Sarkozy. Maar de rentelasten lopen op en sommige uitgaven stijgen.

Mark Beunderman

De ontkenning was categorisch. Terwijl Europese ministers van Financiën afgelopen zondag hun hersens pijnigden over een steunpakket aan Ierland, kwam het Elysée in Parijs met een verklaring waarin het enig risico van besmettingsgevaar van de eurocrisis naar Frankrijk ontkende.

„Hemel zij dank zitten wij niet in dezelfde categorie als Ierland”, verklaarde de staf van president Sarkozy tegenover de pers.

Als Frankrijk geen gevaar loopt voor Ierse of Griekse taferelen, waarom trad het Elysée dan met een verklaring naar buiten? Op dezelfde dag verschenen in Franse kranten onheilspellende berichten. Frankrijk zou niet in een veel betere staat verkeren, stelden internationale economen. Wordt Frankrijk daadwerkelijk bedreigd door de eurocrisis? Die vraag gaat steeds meer spelen in het Franse publieke debat.

Dat deze vraag nu zo openlijk wordt gesteld, heeft de regering mede aan zichzelf te danken. Al enkele maanden voelen president Sarkozy en zijn regering de druk van de financiële markten. De regering verdedigt haar bezuinigingspolitiek mede met dit argument. Het was Sarkozy zelf die vorige week tijdens een gesprek met boeren zei: „Sinds 35 jaar heeft Frankrijk een begrotingstekort. Wie wil dat Frankrijk op een dag dezelfde problemen zal kennen als Griekenland en Ierland”?

Commentatoren wijzen al langer op de penibele financiële situatie. Het begrotingstekort wordt voor dit jaar geraamd op 7,7 procent, hoger dan de ramingen voor Duitsland en Nederland. Vooral de staatsschuld is in Frankrijk hoog: dit jaar bedraagt deze naar verwachting 82,9 procent van het bruto binnenlands product, in vergelijking met 75,7 procent in Duitsland en 64,5 procent in Nederland. Het land betaalt dit jaar 45 miljard euro aan rente over zijn staatsschuld – bijna evenveel als de jaarlijkse onderwijsbegroting.

Het Elysée benadrukt andere cijfers: Frankrijk betaalt relatief weinig rente over tienjarige staatsleningen – slechts 3,1 procent, veel minder dan Ierland. Een teken dat beleggers vertrouwen hebben in Frankrijk, aldus de regering. Frankijk is géén Ierland, géén Griekenland en géén Spanje. In die landen zijn de huizenprijzen de pan uit gerezen. „Frankrijk is niet in dezelfde situatie,” zegt het Elysée.

Maar beleggers horen ook andere geluiden uit Parijs. De herbenoemde premier Fillon stelde vorige week in zijn regeringsverklaring dat de „onafhankelijkheid” van Frankrijk op het spel staat als het land de overheidsfinanciën niet snel onder controle krijgt. Hij doelde op de „onafhankelijkheid” van zijn land ten opzichte van de financiële markten.

Weliswaar is de stijging van de pensioenkosten aangepakt door verhoging van de pensioenleeftijd, maar op andere terreinen blijven de uitgaven groeien. Zoals in de sociale zekerheid. Frankrijk kent een speciale kas, Cades, die de tekorten in de sociale zekerheid moet aanvullen – gefinancierd met miljarden aan overheidsleningen. De kas van Cades kan pas in 2025 worden opgeheven, werd onlangs bekend. Eerder was nog sprake van 2021 als doel.

De kosten op korte termijn: een extra lening van 3,2 miljard euro. Voorlopig tegen een laag rentetarief.