Eerst fonduen met het gezin, daarna Australië

Kan tennisser Roger Federer zijn rivaal Rafael Nadal ooit nog aflossen als nummer één? Hun rivaliteit duurt voort in 2011.

„Begin je daar nou alweer over?” Rafael Nadal kon zijn irritatie zondag nauwelijks verbergen toen een journalist hem vroeg naar zijn relatie met Roger Federer na afloop van hun finale bij het eindejaarstoernooi in Londen. Hun eerste onderlinge duel dateert van zes jaar geleden. Maar de vragen veranderen niet: Maken hun ontmoetingen veel emotie los? Zijn de twee vrienden buiten de baan? Mist de een de ander tijdens blessureperiodes? Wie is de betere tennisser?

„Roger en ik hebben een geweldige relatie”, antwoordde de Spaanse nummer één van de wereld na zijn nederlaag (6-3, 3-6 en 6-1) tegen de Zwitserse nummer twee. „Onze relatie is niet veranderd, want we hebben nog altijd veel respect voor elkaar. De band kan alleen maar sterker worden, omdat we steeds meer dingen samen doen. Op de baan, bij demonstratietoernooien, voor goede doelen, in tennisbesturen. Van een rivaliteit kun je voor mijn gevoel niet spreken.”

Federer en Nadal speelden dit jaar slechts twee keer tegen elkaar: in Londen en in Madrid (toen de Spanjaard won). Voor het eerst sinds 2005 troffen zij elkaar niet bij een grandslamtoernooi. Waar Nadal de US Open, Wimbledon en Roland Garros won, kwam Federer op die toernooien niet verder dan de laatste vier of acht. Ook op de Australian Open liepen zij elkaar mis, ditmaal omdat Nadal in de kwartfinale tegen Andy Murray opgaf met een blessure aan zijn rechterknie.

Anders dan Nadal speelde Federer in 2010 niet zijn beste tennis. „,Een beetje passief”, zoals hij het zelf typeert. Sommigen vonden het pijnlijk om de zestienvoudig grandslamwinnaar te zien verliezen van minder getalenteerde spelers als Marcos Baghdatis, Ernests Gulbis en Albert Montanes. Maar zelf heeft hij daar naar eigen zeggen minder moeite mee. „Het is niet realistisch te denken dat ik net zo veel kan winnen als in 2005, toen ik zestien van de zeventien finales won”, zei hij in Londen. „Ik heb een goed seizoen achter de rug. Als anderen het tegendeel beweren, begrijp ik daar niets van.”

Dat neemt niet weg dat Federer pas sinds enkele maanden weer in vorm is. Volgens de Zwitser is die opwaartse lijn voor een belangrijk deel te danken aan zijn nieuwe coach Paul Annacone. Annacone deed dat wat hij acht jaar geleden al met Pete Sampras had gedaan. Ook toen liet de Amerikaan een veelgeprezen tennisser vlammen in de nadagen van zijn carrière. Sampras won de US Open en zette daarna een punt achter zijn carrière. Hij was net 32 jaar oud.

Federer is nu 29. En hij denkt nog altijd niet aan stoppen. In Londen zei hij dat hij de hete adem van jongens als Andy Murray, Tomas Berdych en Novak Djokovic in zijn nek voelt, maar in deze fase van zijn carrière speelt hij meer tegen de geschiedenis dan voor punten op de wereldranglijst. „Een miljoen pond in acht dagen verdienen is leuk”, antwoordde hij op de vraag of geld een inspiratiebron vormt. „Maar het is niet de reden waarom ik speel. De mooie herinneringen die ik straks meeneem doen mij veel meer dan het prijzengeld.”

Ook in 2011 zullen Federer en Nadal het tenniscircuit naar verwachting blijven domineren. Wellicht kunnen zij het record van Ivan Lendl en John McEnroe – twintig onderlinge ontmoetingen in finales – verbreken; de teller staat nu op achttien. Interessant wordt ook om te zien of Federer zijn rivaal ooit nog kan aflossen als nummer één van de wereld. Op papier lijkt het een onmogelijke opgave, want Rafa sluit het jaar af met 3.305 punten meer dan Fed Express. Buiten het hardcourtseizoen is de Spanjaard moeilijk te kloppen.

De eerste test voor Federer komt in januari, als hij zijn titel op de Australian Open verdedigt. De Zwitser voelt zich fysiek en mentaal sterk, zei hij in Londen. Hij ziet niet op tegen de druk om zijn prestatie van vorig jaar te evenaren. ,,Maar eerst wat fonduen met de feestdagen”, lachte hij. Want zijn dochters en vrouw Mirka – die hem een groot deel van het jaar begeleiden – willen ook wel eens wat anders dan tennis.