'Weg met buitenlandse criminelen'

Buitenlanders die zich schuldig maken aan geweld moeten het land uit, willen de Zwitsers. Vertaling van dit voorstel in een wet is nog niet eenvoudig.

Nu begint het moeilijke werk. De Zwitsers hebben, met bijna 53 procent vóór, ja gezegd tegen een voorstel om alle buitenlanders die veroordeeld zijn wegens geweldsdelicten of zich schuldig hebben gemaakt aan misbruik van de sociale zekerheid, zonder pardon het land uit te zetten. Dit voorstel moet worden omgezet in een wet die Zwitserland niet tot een paria maakt in het internationale recht.

Met het referendum van een jaar geleden, dat over een bouwverbod voor minaretten, was het eenvoudig. Dat voorstel kon zo de grondwet in. Artikel 72 lid drie zegt nu: „De bouw van minaretten is verboden.” De discussie hierover is vrijwel tot rust gekomen, al is er in het stadje Langenthal nog wel debat of een bouwvergunning die al vóór het referendum was afgegeven, nog geldig is. De rechter zegt van wel.

Maar over dit referendum is de discussie nog lang niet voorbij. Het voorstel, dat tot het hardste uitzettingsbeleid in Europa zou leiden, moet in een wet worden uitgewerkt. Dat is niet eenvoudig, omdat de formulering weinig ruimte lijkt te laten om rekening te houden met persoonlijke omstandigheden, zoals dreiging van marteling of het opbreken van een gezin.

„Het gaat er nu om het conflict met de grondwet en het volkenrecht af te zwakken of, indien mogelijk, helemaal op te lossen”, zei minister van Justitie Simonetta Sommaruga gisteravond in een eerste reactie. Ze deed daarbij een oproep aan de rechts-populistische Volkspartij SVP, de grootste van het land en initiatiefnemer van het referendum. „Ik verwacht van u dat u zich aan uw woord en uw talrijke beloftes houdt die u in de aanloop naar de stemming hebt gedaan, namelijk dat het initiatief met gevoel voor proporties wordt vertaald in wet en dat bijvoorbeeld onbeduidende vergrijpen niet tot uitzetting zullen leiden.”

Zeker een vijfde van de ingezetenen in Zwitserland heeft geen paspoort, mede omdat naturalisatie een bewerkelijk proces is.

De SVP vierde de uitslag als een grote overwinning, ook al omdat de opkomst, 53 procent, voor een referendum vrij hoog was en omdat een gematigder tegenvoorstel werd verworpen. „We willen dat de buitenlanders die in Zwitserland wonen, zich aan de regels van het spel houden”, zei partijleider Toni Brunner. Op campagneborden schopte een wit schaap een zwart schaap het land uit.

Volgens de Neue Zürcher Zeitung zullen de problemen bij de vertaling van de uitslag de discussie aanwakkeren over de grenzen van de directe democratie. Kan het volk zomaar iets besluiten dat ingaat tegen het internationale recht? En het is nog een open vraag, schrijft de krant, of de misdaad inderdaad daalt.

    • Marc Leijendekker