Vers bij de Chinees: portie machtspolitiek

De tussenstand na een week: Fantasie 3 - Nederland 0.

Kabelproducent Draka (bijna 10.000 werknemers) heeft zijn hoofdkantoor in Amsterdam, maar wie kent het bedrijf? Draka doet niet in consumentenartikelen. Maar Draka is opeens het middelpunt van mondialisering: het Chinese conglomeraat Xinmao heeft met een bod van 1 miljard euro een vers Italiaans bod overtroffen.

De Chinezen doen wat andere nieuwe economische wereldmachten voor hen deden: winkelen in Nederland. De Amerikanen komen sinds de jaren zestig. De Japanners zetten in de jaren tachtig eigen fabrieken neer. Wat kan Nederland nu verwachten?

Om te beginnen prikkelt de stijl van het overnamebod de fantasie. Xinmao’s miljard doorkruist de eensgezindheid van Draka, grootaandeelhouder Flint en de Italiaanse concurrent Prysmian. Zij waren zojuist akkoord met een overnamebod van Prysmian dat bestuurder Frank Dorjee van Draka een prominente rol geeft in de fusiecombinatie.

Het Xinmao-bod smaakt Amerikaans. De Chinezen doorbreken de prille consensus waar Nederlanders zo aan hechten. Xinmao biedt geld en confrontatie boven praten en samenwerking.

De tweede prikkeling is de hoogte van het bod. In China heeft Draka tien eigen bedrijven en lokale samenwerkingsrelaties. Xinmao kan na een overname nauwelijks kostenvoordelen realiseren, maar biedt 20,50 euro per aandeel. Dat is 19 procent meer dan Prysmian, dat wel voordelen kan boeken

Derde prikkeling: de strategie. Investeringen in het buitenland volgen de handelsstromen. Dat belooft wat. Nederland is de op één na grootste handelspartner van China in Europa.

Chinese investeerders zoeken naar energie, grondstoffen, industriële toelevering en infrastructuur. Zij maken westerse regeringen nerveus door hun verwevenheid met de Chinese overheid. Komen zij alleen voor financieel rendement? Dat is een argument dat het Westen herkent en accepteert, zeker nu Chinese ondernemingen en staatsfondsen zich opwerpen als redders in nood voor Europese staatsleningen en kwijnende landen.

Westerse overheden verdenken Chinese investeerders echter ook van het najagen van politieke wensen en doelen. Dat ligt gevoelig in de VS, maar niet hier. Nederland staat met een beroep op zijn vestigingsklimaat traditioneel open voor iedereen.

Nederland is om twee redenen interessant: geografie en multinationals. Een voorbeeld. Het van oorsprong Hongkong-conglomeraat Hutchinson Whampoa is al jaren een topinvesteerder in Nederland: eigenaar van Kruidvat, Trekpleister en ICI Paris XL. Maar Hutchinson heeft ook belangen in containerbedrijven en -havens, waaronder ECT in Rotterdam, ACT in Amsterdam en een terminal in Venlo. Patriarch Li Ka-shing (82) controleert bijna de helft van de aandelen van Hutchinson.

In Groot-Brittannië kocht een groep aan Li Ka-shing gelieerde Chinese bedrijven onlangs voor 7,8 miljard euro een regionaal Brits elektriciteitsnet. De Franse eigenaar, EDF, wilde ervan af om zijn schulden te reduceren.

Het overnamebod op Draka zet de schijnwerpers op Nederlandse multinationals die op Europese of mondiale schaal een partij van formaat zijn. Zodoende zijn ze een aantrekkelijk overnamedoelwit voor expansiebeluste bedrijven. Ondernemingen als Organon (anticonceptiepil) en Buhrmann (kantoorartikelen) die in Amerikaanse handen kwamen en Hagemeyer (elektrotechnische groothandel), die door twee Franse concurrenten werd opgekocht.

Het nieuwe ‘superministerie’ van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie heeft een kans voor open doel. Een goed gesprek van minister Verhagen met zijn Chinese ambtsgenoot. Nederland zegt ja tegen de overname, maar wel op één voorwaarde: Draka behoudt een Europees-Amerikaans hoofdkantoor in Nederland. Nederlandse politici hebben wel eens moeite met zulke economische machtspolitiek, Chinezen niet. Kunnen we nog wat van leren.

MENNO TAMMINGA