Op zijn best als ridicuul gezagsfiguur

Pas toen zijn haar grijs werd brak acteur Leslie Nielsen door als komiek in de films Airplane! en The Naked Gun.

Leslie Nielsen. Foto AP FILE - This 1988 file photo provided by Paramount, shows actor Leslie Nielsen as Lt. Frank Drebin in the movie "The Naked Gun: From the Files of Police Squad!" The Canadian-born Nielsen, who went from drama to inspired bumbling as a hapless doctor in "Airplane!" and the accident-prone detective Frank Drebin in "The Naked Gun" comedies, has died. He was 84. His agent John S. Kelly said the actor died Sunday, Nov. 28, 2010, at a hospital near his home in Florida where he was being treated for pneumonia. (AP Photo/Paramount, File) AP

„Surely, you can’t be serious?”

„I am serious. And don’t call me Shirley.”

Ditmaal is het serieus: de Canadese komiek Leslie Nielsen stierf zondag op 84-jarige leeftijd aan de gevolgen van een longontsteking. Hij speelde vanaf 1950 talloze bijrollen op tv en in B-films, maar werd later beroemd door met uitgestreken gelaat absurde antwoorden als hierboven te geven.

Leslie Nielsen werd in 1926 geboren in het noordwesten van Canada als zoon van een mountie: de acteur in hem groeide tijdens het voorliegen van zijn strenge politievader, zei hij later. Na een baantje bij een radiostation in Calgary, leerde hij acteren in Toronto en New York, waar hij al snel kon rondkomen van bijrollen en radiowerk. Als acteur met regelmatige trekken, rijzige gestalte en bronzen bariton kreeg hij steeds prominentere rollen naarmate zijn haar grijzer werd. Hij was geknipt voor de rol van gezagsfiguur: in series als Kojak, Love Boat of Fantasy Island mocht hij kolonel, dokter, rechter of politiechef spelen, in de rampenfilm The Poseidon Adventure (1972) was hij kapitein van een gedoemd cruiseschip.

Nielsen was een hardwerkend acteur, maar zijn doorbraak kwam als komiek die het gezag in zijn onderbroek zette. Eind jaren zeventig werd de inmiddels zilvergrijze vijftiger Nielsen ingehuurd door het jonge trio Jim Abrahams, David Zucker en Jerry Zucker. Zij maakten spoofs, parodieën op bekende films, toen nog een fris genre. Puberale humor misschien, maar in handen van Abrahams en de broers Zuckers iets meer: een anarchistische, incoherente stroom geschifte types en situaties, woordgrappen, running gags en andere meligheid.

Lowbudgetfim Airplane! (1980), een parodie op de rampenfilm Airport, was een doorslaand succes: Nielsen speelde een dokter die een getraumatiseerde gevechtspiloot met een drinkprobleem (hij giet zijn drankjes in zijn oor) helpt om een passagierstoestel aan de grond te krijgen. Was hij in Airplane! slechts één van de zilvergrijze macho’s die zichzelf voor schut zetten, twee jaar later kreeg hij van de Zuckers een eigen podium in de kortlopende tv-serie Police Squad. De rol van zelfverzekerde en allesverwoestende inspecteur Frank Drebin zette hij voort in de driedelige filmserie The Naked Gun.

Dat was het hoogtepunt. Nielsens verdere loopbaan was een parodie op een parodie, met variaties op het personage Drebin in minder geestige spoofs. Zoals inspecteur Dick Steele in Spy Hard, de paranoïde president in de Scary Movie-serie. De anarchistische humor van de Zuckers ontbrak, en Nielsen bleek minder grappig als hij grappig deed. Hij was op zijn best als gezagsdrager die niks merkt van zijn eigen ridiculiteit.

Leslie Nielsen stierf zondag in een ziekenhuis in Ford Lauerdale, Florida. Hij laat een echtgenote, drie exen en twee dochters na, alsmede zijn autobiografie The Naked Truth (1993), waarin hij stelt dat hij twee Oscars won en een affaire had met Elizabeth Taylor.