Nog niet top, kort na baby

Marleen Veldhuis is terug in het zwembad, een half jaar na de geboorte van haar dochter.

Het zal nog een paar maanden duren voordat ze terug is in de wereldtop.

Nederland, Eindhoven, 26-11-10 Ranomi Kromowidjojo met goud van de womens 100m Freestyle. © Foto Merlin Daleman

Ze had in elk geval tijd genoeg voor haar dochtertje. Marleen Veldhuis (31), sinds een half jaar moeder, maakte afgelopen weekeinde haar rentree bij de EK kortebaan, maar ze was vooral op de tribune te vinden. Met Hannah op schoot. Ze strandde telkens in de series, vooral door de zware concurrentie uit eigen land. „Ik ben nog in de opbouwfase”, had ze van tevoren al gewaarschuwd.

Toch eindigde haar eerste avontuur als zwemmoeder met een harde landing. Veldhuis had de wedstrijden in Eindhoven vooral willen benutten om weer race-ervaring op te doen.

Maar daar kwam niets van terecht; collega’s Ranomi Kromowidjojo, Hinkelien Schreuder, Inge Dekker en Femke Heemskerk zijn de voormalige kopvrouw van de nationale zwemploeg in het jaar van haar afwezigheid voorbijgesneld. Gisterochtend haakte de wereldrecordhouder ook al in de series af op haar specialiteit, de 50 meter vrije slag, waarop ze zes keer Europees en tweemaal wereldkampioen was geworden. „Ik wist ook wel dat dit kon gebeuren, met zoveel goede zwemmers. Maar als je voor het eerst weer aan wedstrijden meedoet in je eigen bad, dan wil je wel meer dan alleen de series zwemmen. Ik moet nog geduld hebben.”

Nog één keer wil Veldhuis zich bewijzen, tijdens de Olympische Spelen van Londen, waar ze een individuele gouden medaille wil behalen op de 50 vrij, en de olympische estafettetitel van Peking (2008) wil verdedigen.

Maar het zal nog een hele klus worden om dat toernooi te halen. In april moet ze zich in Eindhoven eerst zien te plaatsen voor de WK langebaan, komende zomer in Shanghai. En daar worden de startbewijzen voor ‘Londen’ verdeeld.

Coach Jacco Verhaeren doet niet al te somber over de situatie. „Op dit moment mogen we niet veel meer van haar verwachten. Ze heeft een jaar lang geen competitie gezwommen, nog afgezien van wat een zwangerschap allemaal met je lichaam doet. Ik moet echt zeggen: ik ben blij met haar ontwikkeling. Maar voor een topprestatie komt dit echt te vroeg.”

Veldhuis stond vorig jaar, na de WK langebaan in Rome, op een kruispunt. Ze had rust nodig en wist dat ze haar strenge trainingsregime van de laatste jaren niet tot ‘Londen’ zou volhouden. „Ik had al besloten dat het een tussenjaar zou worden. Toen werd ik zwanger, dus werd het een ander verhaal.”

De timing – in elk geval voor een sporter met olympische ambities – was perfect, een jaar na ‘Peking’. Ze trainde lang door, tot twee dagen voor de bevalling. „Je bent niet ziek als je zwanger bent. Maar het was meer dobberen dan zwemmen.”

Bevallen en opstaan in de topsport – een handleiding voor de snelste terugkeer is er niet. Veldhuis las wat in een Amerikaans boek over sporten tijdens de zwangerschap. „Als je dat leest zou iedereen zwanger moeten worden”, zegt ze. „Je maximale zuurstofopname gaat omhoog, je wordt sterker. Maar ik neem het met een korreltje zout.”

Veel houvast heeft ze niet. Ja, de Amerikaanse legende Dara Torres, die als 41-jarige moeder in Peking driemaal olympisch zilver behaalde, waaronder de 50 vrij. En Torres wil straks als 45-jarige naar Londen, voor haar zesde Spelen. Veldhuis: „Ik ben niet zo van de voorbeelden, maar Dara geeft wel aan wat mogelijk is.”

Ook Verhaeren heeft geen ervaring met het trainen van een topzwemster na een bevalling. „Daar bestaat geen literatuur over. Er zijn natuurlijk voorbeelden, zoals Kim Clijsters. Maar zij tennist. In hoeverre kun je dat met zwemmen vergelijken?”

Volgens de zwemcoach is het vooral een kwestie van ‘gezond verstand’. „We zijn in september voorzichtig begonnen. Ik vind haar niveau prima. Maar de druk op de sprintnummers in Nederland is enorm, wereldtop. Ook zonder zwangerschap was het moeilijk geworden voor Marleen.”

Veldhuis merkt vooral fysiek dat ze nog tekort komt. „Ik heb natuurlijk een tijdje geen krachttraining kunnen doen. Die kracht is echt een stuk minder geworden.”

Verhaeren heeft wel diep respect voor de manier waarop Veldhuis zich tijdens de EK opstelde. Omdat zij niet aan de tijden van zwemsters als Kromowidjojo en Schreuder komt, liet Verhaeren Veldhuis opdraven voor de series op de estafettes, om zijn toppers rust te gunnen. In het verleden was de wereldrecordhouder zelf altijd de eerste die werd beschermd door haar coach. „Ze doet dat zonder morren”, zegt Verhaeren. „Ze zwemt gewoon de series op de 4x50 wissel, zonder enig uitzicht dat ze zelf de finale zou zwemmen. Dat is goed.”

Verhaeren ziet haar wel terugkeren op haar oude niveau. „En nog iets beter. Het is Torres ook gelukt. Marleen doet voor het zwemmen wat nodig is, ze heeft haar leven georganiseerd. Ik denk dat die zwangerschap uiteindelijk geen rol zal spelen.”