Nieuwe affaire raakt hart van voetbalbond

Een oude zaak, maar nieuw bewijs: de BBC presenteert vanavond opnieuw aanwijzingen van omkoping van de FIFA in de jaren negentig.

En weer raakt de FIFA in opspraak. Komende donderdag beslist het bestuur van de wereldvoetbalbond welke landen de WK’s van 2018 en 2022 mogen organiseren. Maar drie dagen voor de stemming zijn er opnieuw beschuldigingen van corruptie tegen leden van het uitvoerend comité van de wereldvoetbalbond. De Britse omroep BBC beschikt over bewijs dat drie nog actieve FIFA-bestuursleden smeergeld hebben aangenomen.

Nicolás Leoz (Paraguay), Ricardo Teixeira (Brazilië) en Issa Hayatou (Kameroen) zouden steekpenningen hebben ontvangen van het Zwitserse sportmarketingbureau ISMM/ISL. Onderzoeksjournalist David Jennings wist de hand te leggen op een schaduwboekhouding van ISL met alle smeergeldbetalingen die het bedrijf tussen 1989 en 1999 zou hebben gedaan. Op het overzicht, dat ook in bezit is van NRC Handelsblad, worden FIFA-bestuurders met naam genoemd. Het BBC-programma Panorama zal vanavond verslag doen.

Het is de tweede keer binnen twee maanden dat het bestuur van de FIFA getroffen wordt door een corruptieaffaire.

Vorige week donderdag werden twee leden van de FIFA geschorst, nadat ze tegenover undercover-jounalisten van The Sunday Times waren ingegaan op voorstellen om hun stem bij de WK-toewijzing tegen betaling te verkopen. Maar bestuursleden Reynald Temarii (Tahiti) en Amos Adamu (Nigeria) waren relatieve backbenchers.

De nieuwe affaire raakt het hart van de FIFA. Hayatou is de voorzitter van de Afrikaanse voetbalbond CAF. Leoz staat aan het hoofd van de machtige Zuid-Amerikaanse federatie CONMEBOL. Teixeira, schoonzoon van oud FIFA-voorzitter João Havelange, runt de bond van het grootste voetballand ter wereld – Brazilië.

De corruptieaffaire komt niet als een verrassing. Sinds 2001 was de zaak-ISL een tikkende tijdbom onder het FIFA-bestuur.

Vanaf de oprichting door Adidas-topman Horst Dassler, begin jaren tachtig, was ISL de exclusieve afnemer van de lucratieve uitzendrechten van de wereldkampioenschappen voetbal. Maar toen het miljardenbedrijf in 2001 failliet ging, liet het honderden miljoenen aan onbetaalde rekeningen na – waaronder enkele tientallen miljoenen aan de FIFA.

De wereldvoetbalbond deed aangifte tegen ISL – een beslissing waarvan voorzitter Sepp Blatter mogelijk nog steeds spijt heeft. Tijdens het proces bleek dat ISL tussen 1989 en 2001 bijna 90 miljoen euro aan smeergeld had betaald aan sportbonden als de FIFA en het Internationaal Olympisch Comité. Zonder steekpenningen geen contract, vertelde ISL-bestuursvoorzitter Christoph Malms tijdens de zitting.

In 2005 begon het Zwitserse OM een zaak tegen de FIFA zelf. Uit het onderzoek bleek dat „buitenlandse FIFA-officials” tot 2000 „provisies” hadden ontvangen van ISL, zo meldde de Zwitserse aanklager in juni van dit jaar. Om de zaak te schikken, betaalden de FIFA-officials 4,1 miljoen euro uit eigen zak terug.

Tot voor kort was ‘omkoping’ van private personen geen strafbaar feit in Zwitserland.

Dat er FIFA-bestuurders geld hadden aangenomen van ISL, was dus duidelijk. En tijdens de zaak tegen het ISL-management werd ook al een naam genoemd: die van de baas van CONMEBOL, Nicolás Leoz. De namen van andere ontvangers van de ISL-‘provisies’ bleven geheim.

De vraag is hoe lang dat nog gaat duren. Uit de lijst die de BBC openbaar heeft gemaakt blijkt dat ISL er een gedetailleerde schaduwboekhouding op na hield. Op 15 februari 1995 kreeg Issa Hayatou, de voorzitter van de Afrikaanse voetbalbond, 100.000 Franse Francs betaald – in cash. Bahrzahlung staat er op de lijst. Het standaardbedrag voor Leoz was 200.000 Amerikaanse dollar. In 1997 en 1998 deed ISL drie betalingen: in totaal 600.000 dollar. Op de lijst duikt bovendien de naam ‘Texeira’ op: 67.000 dollar. Een verwijzing naar de Braziliaanse FIFA-bestuurder?

Volgens David Jennings, maar ook volgens andere journalisten die de FIFA hebben onderzocht, zijn er meer sporen die richting Teixeira voeren. Verreweg de meeste betalingen van ISL gingen naar postbusfirma’s in Liechtenstein en de Maagdeneilanden. Het bedrijf Renford Investments kreeg in de jaren 1998 en 1999 3,5 miljoen dollar overgemaakt. De firma Sanud kreeg 10 miljoen dollar. Beide firma’s zijn eerder in verband gebracht met de voorzitter van de Braziliaanse voetbalbond.