Liedbundel voor ietsisten

Iedereen moet kunnen begrijpen wat er tijdens een kerkdienst gebeurt. En iedereen moet er aan kunnen meedoen. Dat was het adagium van de Reformatie, de kerkhervorming van de zestiende eeuw. De protestanten vervingen het kerklatijn door de volkstaal. En koorzang maakte plaats voor volkszang.

Inmiddels is de geloofstaal die in de kerk gesproken en gezongen wordt voor de geseculariseerde mens ook geheimtaal geworden. Dat bracht de remonstrantse predikant Tom Mikkers op het idee van een liedbundel die niet als gedateerd of ouderwets zou worden ervaren. Zouden er op reformatorische en andere vertrouwde melodieën geen nieuwe teksten te maken zijn die iedereen, ongeacht óf en wát hij gelooft, zou kunnen meezingen?

Met dat verzoek benaderde hij dichter Coot van Doesburgh, die liedjes schreef voor onder meer Paul de Leeuw en Willeke Alberti. Als afstammeling van dichter Rhijnvis Feith (1753-1824), auteur van het bekende oudejaarslied Uren, dagen, maanden, jaren, was ze direct enthousiast. In haar versie luiden de eerste regels van het lied van haar verre voorvader: ‘Uren, dagen, maanden, jaren gaan als water door je hand.’

Voor alle teksten in de bundel (getiteld: Licht, honderd liedjes voor iedereen) geldt dat God en Jezus er geheel uit zijn verdwenen. Ze zijn als het ware een kwart slag gekanteld. De verticale verwijzingen zijn horizontaal geworden. ‘God is getrouw, Zijn plannen falen niet’ werd ‘Vertrouw jezelf, negeer de oproep niet’.

Gisteren is de bundel gepresenteerd in Utrecht. Karin Bloemen, die vijftien van de nieuwe liederen op cd zette, ging de aanwezigen voor in de samenzang, in een tempo dat zelfs de zwartekousenkerken nog langzaam zouden vinden. En compleet met een modulatie van een halve toon voor het laatste couplet van Abide with me (Blijf mij nabij): ‘Straks komt mijn tijd, dan mag je verder gaan/ niemand weet beter wat ik heb doorstaan/ Jij ziet zo scherp wat niemand verder ziet/Zo vol vertrouwen, jij verlaat mij niet.’

Nieuwsgierig kijk ik uit naar de eerste ‘ ietsige’ eredienst waarin deze liederen worden gezongen.

Herman Amelink

    • Herman Amelink