Chinezen balen van Noord-Korea

In China groeit de weerzin tegen Noord-Korea. Zeker na de granaataanval van dat land op Zuid-Korea vorige week. „We hopen op vreedzaam gedrag.”

„Waarom blijven wij Kim Jong-il, die hondsdolle desperado, beschermen? Waarom weer praten, terwijl hij onze vriendschap voortdurend beschaamd.”

Een Chinese blogger met de pennaam Ziyu Rui Sui verwoordde vanochtend op Tiexue.cn, een internetsite voor militaire vraagstukken, de ook in China groeiende frustraties over Noord-Korea.

Bijna een week nadat de Noord-Koreaanse artillerie met 170 granaten het Zuid-Koreaanse eiland Yeonpyeong onder vuur nam, geven Chinese burgers, wetenschappers en de media steeds duidelijker uiting aan hun onvrede over het Chinese Noord-Koreabeleid en over Kim Jong-il en zijn „pafferige zoon” Kim Jong-un.

China is „in het openbaar vernederd”, erkende zelfs de Engelstalige staatskrant Global Times dit weekeinde. En precies daarom noemde een andere blogger, Mao Zhuan, vanochtend het nieuwe Chinese initiatief om het zogeheten „zes partijenoverleg” bijeen te roepen „een totaal nutteloze exercitie”.

Dat overleg over de nucleaire ontwapening van Noord-Korea, waarbij Zuid-Korea, China Rusland, Japan en de VS zijn betrokken, werd na enkele vruchteloze jaren in 2009 gestaakt omdat Noord-Korea zich terugtrok. Het Chinese plan werd meteen afgeschoten door Zuid-Korea en de VS.

Het nieuwe Chinese voorstel voor „noodberaad van het zes partijenoverleg” maakt vooral duidelijk dat Peking worstelt om een balans te vinden tussen de relaties met beide Korea’s. Kim Jong-il met effectieve sancties tot bedaren brengen is een optie die China afwijst uit vrees dat het regime in elkaar stort en Noord-Korea vervolgens wordt herenigd met Zuid-Korea, een Amerikaanse bondgenoot.

De zondag door Wikileaks gepubliceerde Amerikaanse geheime ambtsberichten waarin een dergelijk scenario wordt besproken, sterken Peking in de gedachte dat het de VS en Zuid-Korea uiteindelijk te doen is om het „omsingelen van opkomend China”.(Volksdagblad) Peking wil geen Amerikaanse soldaten aan de Yalu-rivier die de grens tussen China en het Koreaanse schiereiland vormt.

Maar tegelijkertijd kan China de agressieve daden van Kim Jong-il tegen Zuid-Korea, waarmee China steeds nauwere politieke en economische relaties onderhoudt, niet langer negeren. Zuid-Korea is China’s derde handelspartner. De verantwoordelijkheid voor het tot zinken brengen van het Zuid-Koreaanse marineschip de Cheonan in maart van dit jaar kon nog worden afgedaan als een maritiem incident met onduidelijke oorzaak, de twee artilleriebarrages van vorige week dinsdag dwongen Peking tot spijtbetuigingen en diplomatieke actie van tot mislukken gedoemd soort. Een openlijke veroordeling van de beschieting van het door vissers bewoonde eiland is overigens ook tot nu toe uitgebleven. Zonder een Chinese veroordeling hebben Seoul en Washington al helemaal geen behoefte aan een hernieuwd zes partijenoverleg. Sterker nog, hervatting van dat overleg wordt beschouwd als beloning aan Noord-Korea voor misdadig gedrag.

„Het hele punt is dat China zichzelf buitenspel aan het zetten is. We willen om begrijpelijke redenen de autoriteiten in Pyongyang niet onder zware druk zetten. We blijven hopen op voorspelbaar en vreedzaam gedrag. Maar dat was en is een illusie. De Chinese publieke opinie stelt zich terecht de vraag wat onze vriendschapsrelatie nog waard is als Noord-Korea de spanningen doelbewust opvoert”, zegt hoogleraar Shen Dingli van het Korea Instituut van de Fudan Universiteit in Shanghai.

Hij erkent dat Noord-Korea China op behendige wijze aan het lijntje weet te houden en ongeveer het enige land ter wereld is dat China in verlegenheid kan brengen zonder geconfronteerd te worden met de consequenties. Shen zegt ook dat de nauwe historische band tussen de Chinese CCP en de Noord-Koreaanse kameraden niet betekent dat Kim Jong-il in China ook maar enige populariteit geniet. „Velen in China moeten, als zij over Noord-Korea lezen of het nieuws op de televisie zien, denken aan China van veertig jaar geleden. Daar willen velen niet aan herinnerd worden”, aldus Shen.

Voor Chinese internetters is daarmee de vraag waarom hun gemoderniseerde land het achtergebleven Noord-Korea blijft steunen niet afdoende beantwoord. Blogger Ziyu Rui Sui: „Waar dit alles toe leidt, zie ik iedere dag op televisie, ik zie dat de Noord-Koreanen honger lijden net als mijn opa’s en oma’s en ik zie het Amerikaanse vliegdekschip George Washington varen in onze Gele Zee. Ik zie dat China zich keer op keer laat vernederen en dat is onaanvaardbaar.”