IJsland laat burgers grondwet schrijven

De bevolking van IJsland gaat vandaag naar de stembus om burgers te kiezen die een nieuwe grondwet voor het land moeten schrijven.

Honderden IJslanders hebben zich kandidaat gesteld voor de Constitutionele Vergadering die uit 31 leden zal bestaan.

„Het is de eerste keer in de wereldgeschiedenis dat de grondwet van een land op deze manier wordt herzien, door een direct democratisch proces”, aldus Berghildur Erla Bergthorsdottir, woordvoerder van de commissie die de vorming van de Constitutionele Vergadering begeleidt.

IJsland heeft nooit zijn eigen grondwet geschreven. Nadat IJsland in 1944 geheel onafhankelijk werd van Denemarken, nam het grotendeels de grondwet van dat land over. De belangrijkste wijziging in de grondwet betrof toen de vermelding dat IJsland een onafhankelijke republiek was: het woord ‘koning’ werd vervangen door ‘president’.

In IJsland (320.000 inwoners) nam de roep om herziening van de grondwet toe na de economische crisis van 2008. Het financiële drama met de banken werd niet alleen als een economisch probleem gezien, maar ook als een gevolg van falend toezicht door overheid en toezichthouders.

Veel IJslanders raakten overtuigd van de noodzaak van een striktere grondwet en een duidelijker scheiding van machten.

De bevolking kan kiezen uit 523 kandidaten: vrachtwagenchauffeurs, hoogleraren, computerfreaks en journalisten die zich allee hebben opgeworpen als auteurs van de nieuwe grondwet. Ze hebben hun plannen in een campagne via de radio verdedigd. „We hopen dat de nieuwe grondwet een sociaal convenant is, dat leidt tot wederopbouw en verzoening”, zei premier Johanna Sigurdardottir. De auteurs kunnen gebruik maken van de ideeën van duizend willekeurig gekozen IJslanders, van 18 tot 89 jaar, die zich eerder dit jaar over de grondwet bogen. (AP)